Karl Wilhelm Friedrich von Schlegel (ur. 10 marca 1772 w Hanowerze, zm. 12 stycznia 1829 w Dreźnie) – niemiecki poeta, krytyk literacki, językoznawca i filozof.
Życiorys Na życzenie ojca rozpoczął naukę w zawodzie kupieckim, jednak po krótkim czasie z nauki zrezygnował i edukację uzupełniał przez samokształcenie. W latach 1790–1793 studiował razem z bratem Augustem Wilhelmem prawo, filologię i filozofię w Getyndze i Lipsku. Studia przerwał i poświęcił się pisarstwu. W 1796 w Jenie razem z bratem Augustem oraz Ludwikiem Tieckiem, Augustem Ferdinandem Bernhardim tworzyli tzw. „Romantische Schule”, w latach 1798–1800 wydawał pismo programowe „Athenaeum”. W Jenie skonfliktował się z Schillerem. W roku 1800 habilitował się tamże. W 1802 wyjechał do Paryża, gdzie prowadził wykłady z niemieckiej literatury i filozofii. Zajął się też studiowaniem sanskrytu. Utworzył pismo „Europa”. W 1804 prowadził wykłady w Kolonii. W 1808 przeszedł na katolicyzm. Został sekretarzem dworskim w Wiedniu na służbie Austrii. Brał udział w Kongresie Wiedeńskim w 1815. Od państwa austriackiego, na którego służbie był do roku 1819, otrzymał tytuł szlachecki. Po odwołaniu ze służby pracował w Wiedniu nad wydaniem wszystkich swoich dzieł, prowadził też wykłady z filozofii historii. Od 1828 wykładał w Dreźnie filozofię języka.
Twórczość Na dorobek pisarski Friedricha Schlegla składają się prace teoretyczno- i historycznoliterackie (często z odniesieniem) do czasów antycznych), prace językoznawcze, filozoficzne, historyczne. Jego zasługą jest także zdefiniowanie takich pojęć jak ironia, fantastyka, sentymentalizm. Za to twórczość literacka Schlegla prezentuje się dosyć skromnie: powieść (niedokończona) Lucinde (1799), dramat Alarcos (1802), wiersze o zabarwieniu mistycznym.
Razem z Novalisem, Augustem Wilhelmem Schleglem, Friedrichem Wilhelmem Josephem Schellingiem uchodzi za najwybitniejszego przedstawiciela romantyzmu jenajskiegoPor. Michał Paweł Markowski, Poiesis. Friedrich Schlegel i egzystencja romantyczna, [wstęp w:] Friedrich Schlegel, Fragmenty, Kraków, WUJ: 2009..
W pracy Über die Sprache und Weisheit der Indier (O języku i wiedzy Indusów) wydanej w Heidelbergu w 1808, jako pierwszy wyraźnie podkreślił podobieństwa zachodzące między greką, łaciną, językami germańskimi i sanskrytem, jest więc prekursorem językoznawstwa porównawczego i indoeuropeistyki.
Wybrane publikacje
Vom ästhetischen Werte der griechischen Komödie. 1794. Versuch über den Begriff des Republikanismus. 1796. Georg Forster. 1797. Über das Studium der griechischen Poesie. 1797. Über Lessing. 1797. Geschichte der Poesie der Griechen und Römer. 1798. Ueber Goethe’s Meister. 1798. Lucinde. 1799. Über die Philosophie. An Dorothea. 1799. Gespräch über die Poesie. 1800. Über die Unverständlichkeit. 1800. Reise nach Frankreich. 1803. Beiträge zur Geschichte der europäischen Literatur. 1803. Grundzüge der gotischen Baukunst. 1804/1805. Über die Sprache und Weisheit der Indier. 1808. (red.) Deutsches Museum, 4 Bände. Wien 1812–1813. Geschichte der alten und neueren Literatur. Vorlesungen. 1815.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Friedrich Schlegel – publikacje w bibliotece Polona
Schlegel, Friedrich von (1772–1829) , Routledge Encyclopedia of Philosophy, rep.routledge.com [dostęp 2023-05-12].
Kategoria:Niemieccy krytycy literaccy Kategoria:Niemieccy filozofowie XIX wieku Kategoria:Niemieccy językoznawcy Kategoria:Niemieccy poeci XVIII wieku Kategoria:Niemieccy poeci XIX wieku Kategoria:Urodzeni w 1772 Kategoria:Zmarli w 1829 Kategoria:Pochowani na Starym Cmentarzu Katolickim w Dreźnie Kategoria:Ludzie urodzeni w Hanowerze Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Lipsku Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Getyndze Kategoria:Niemieccy pisarze XIX wieku