240 px|thumb|Pozostałości murów obronnych miasta Oescus (łac. Colonia Ulpia Oescus) – starożytne miasto rzymskie w prowincji Dacja Ripensis i stolica historycznej diecezji kościelnej (dioecesis Oescensis).
Położenie i historia Położone nad dolnym Dunajem, na prawym brzegu rzeki pozostałości rzymskiego miasta Colonia Ulpia Oescus znajdują się w pobliżu współczesnej miejscowości Gigen w BułgariiOescus, Gigen, Pleven, Digital Atlas of the Roman Empire [dostęp: 17.01.2016].
Miasto stanowiło ośrodek militarny w ramach limesu granicznego - w I wieku i od połowy III wieku stacjonował tu legion Legio V Macedonica. Miasto odgrywało istotną rolę m.in. w czasie wojen z Gotami (lata 250-251), będąc też tymczasową siedzibą cesarza Decjusza. W jego pobliżu znajdował się most wzniesiony w 328 roku z rozkazu cesarza Konstantyna I WielkiegoConstantine's Bridge, Celei, Digital Atlas of the Roman Empire [dostęp: 17.01.2016], ówcześnie największy na Dunaju.
Miasto było ważnym węzłem komunikacyjnym – do/przez Oescus biegły drogi rzymskie: równoleżnikowo wzdłuż Dunaju, od ujścia do Morza Czarnego w Dobrudży, przez Troesmis i Durostorum do Oescus, i dalej na zachód przez Viminacium i Singidunum południkowo od Filipopolis przy Via Militaris na południu do Apulum (Alba Iulia) i Porolissum w Dacji w kierunku południowo-zachodnim, poprzecznie przez Via Militaris i Serdikę (Sofię) do macedońskiej Heraklei przy Via Egnatia.
Pod względem administracyjnym Oescus w pierwszych wiekach naszej ery było jednym z ośrodków prowincji Mezja, a po jej podziale w 86 r. n.e. – Mezji Dolnej.
Po reformach administracyjnych w drugiej połowie III wieku dokonanych przez cesarzy Aureliana (271/275) i Dioklecjana (reformy Dioklecjana, ok. 293 r.), Oescus znalazło się na granicy nowo wydzielonych prowincji Mezja II (Moesia Secunda) w diecezji administracyjnej Tracja (Dioecesis Thraciae) oraz Dacia Ripensis w diecezji administracyjnej Dacja (Dioecesis Daciae). Granica ustanowiona na rzece Utus (Wit) była nie tylko granicą prowincji i diecezji, ale też prefektur: prefektury Ilirii (Praefectura praetorio Illyryci) i prefektury Orientu (Praefectura praetorio Orientis).
Oeskus utraciło znaczenie i znalazło się poza wpływami rzymskimi (niewymieniane też w źródłach pisanych) po roku 640. W późniejszym okresie terytorium wokół miasta było pod wpływami bizantyjskimi oraz licznych plemion przybyłych na te ziemie w okresie wielkiej wędrówki ludów i późniejszym.
Oescus jako zabytek 1 kwietnia 2016 Oescus, wraz z innymi obiektami w ramach limesu granicznego Mezji, zostało wpisane na Listę Informacyjną UNESCO – listę obiektów, które Bułgaria zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Oescus jako biskupstwo tytularne W 1933 Oescus zostało ustanowione przez papieża Piusa XI biskupstwem tytularnym Kościoła katolickiego. Biskupi tytularni Lp. Biskup tytularny Funkcja Od Do 1 Gaudencio Rosales biskup pomocniczy Manili (Filipiny) 12 sierpnia 1974 9 czerwca 1982 2 Anthony Theodore Lobo biskup pomocniczy Karaczi (Pakistan) 8 czerwca 1982 28 maja 1993 3 Kevin Britt biskup pomocniczy Detroit (USA) 23 listopada 1993 10 grudnia 2002 4 Gustavo Garcia-Siller biskup pomocniczy Chicago (USA) 24 stycznia 2003 14 października 2010 5 Paulo César Costa biskup pomocniczy Rio de Janeiro (Brazylia) 24 listopada 2010 22 czerwca 2016 6 Emmanuel Dessi Youfang biskup pomocniczy Bafoussam (Kamerun) 7 listopada 2016 13 maja 2020 7 Vincent Tshomba Shamba Kotsho biskup pomocniczy Kinszasy (DR Konga) 29 czerwca 2020 11 czerwca 2022 8 Tonito Francisco Xavier Muananoua biskup pomocniczy Maputo (Mozambik) 1 marca 2023
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Mezja (prowincja rzymska) Kategoria:Miasta starożytne Kategoria:Miasta w starożytnym Rzymie Kategoria:Stanowiska archeologiczne w Bułgarii Kategoria:Tytularne stolice biskupie Kościoła katolickiego w dzisiejszej Bułgarii