thumb|Kolekcja yaoi , – wywodzący się z Japonii gatunek fikcji (mang, anime, powieści i gier komputerowych), w którym elementem fabuły są homoerotyczne związki męsko-męskie. Głównymi twórcami i odbiorcami tych publikacji są nie homoseksualiści, lecz heteroseksualne kobietyReading Boys’ Love in the West..
Termin yaoi narodził się na przełomie lat 70. i 80. XX wieku w społeczności dōjinshi jako skrótowiec wyrażenia yama nashi, ochi nashi, imi nashi („bez punktu kulminacyjnego, bez puenty, bez znaczenia”). Określenia tego używano wobec amatorskich prac parodiujących popularne mangi i anime, w których postacie męskie były przedstawiane w seksualnych sytuacjach. W latach 90. popularność zaczęły zyskiwać czasopisma z oryginalnymi pracami przedstawiającymi romanse między postaciami męskimi, które były kategoryzowane jako BL (Boys’ Love).
Komiksy ukazujące związki męsko-męskie, tworzone przez homoseksualnych mężczyzn z myślą o innych gejach, noszą w Japonii nazwę bara (dosłownie "róża").
Typowi bohaterowie i podział ról
thumb|Kadr z opowieści obrazkowej przedstawiający seme (po lewej) i uke (po prawej)
W yaoi występuje łatwo zauważalny podział głównych bohaterów na role, które są wobec siebie komplementarne: – oznacza stronę aktywną/dominującą – odgrywa w związku rolę „prawdziwego mężczyzny”; słowo pochodzi od japońskiego słowa semeru, które oznacza dosłownie „atakować”. W mangach i anime seme przedstawiany jest najczęściej jako mężczyzna dobrze zbudowany, wyższy od swojego partnera. Zazwyczaj ma krótkie włosy, wąskie oczy, mocniej zarysowany podbródek i rysy ciała. – oznacza stronę podporządkowaną/bierną; słowo pochodzi od japońskiego słowa ukeru, które oznacza „odbierać”. Uke najczęściej jest trochę dziewczęcy, z czym wiąże się jednak nie tyle jego wygląd zewnętrzny, ale cechy osobowości, jak wrażliwość, czułość, delikatność, chęć okazywania uczuć partnerowi w każdej sytuacji. W mangach i anime uke najczęściej przedstawiany jest jako osoba niższa, młodsza, o szczuplejszej budowie ciała w stosunku do swojego seme.
Podane role często są stereotypowe. Tyle ile jest mang i anime z gatunku yaoi, tyle jest różnych osobowości. Np. w The Tyrant Falls In Love Hinako Takanagi seme jest bardziej uczuciowy, wpatrzony w swojego wybranka jak w obrazek; próbuje zrobić wszystko, aby uke, z początku opierający się i nienawidzący wszystkiego, co homoseksualne, obdarzył go uczuciem. W one-shocie Bohry Naono Powód pożądania to uke jest z pozoru bardziej dojrzały i doświadczony. W Hidoi Otoko Masary Minase uke jest osobą dojrzałą, ustabilizowaną życiowo, a seme 20-letnim, samolubnym, swawolnym i nie do końca dojrzałym mężczyzną.
Inne warianty gatunku thumb|Przykładowa ilustracja z podgatunku shōnen-ai Łagodniejszą odmianą gatunku jest shōnen-ai (jap. chłopięca miłość), w której opisy scen erotycznych są pomijane lub nawiązuje się do nich poprzez aluzje, a całość bardziej skupia się na emocjach i uczuciach pomiędzy bohaterami płci męskiej.
Analogiczny gatunek przedstawiający związki lesbijskie to yuri.
Przykładowe tytuły yaoi
Level C Zetsuai 1989 Finder Ai no kusabi
Publikacje yaoi w Polsce Pierwsze mangi yaoi pojawiły się w Polsce w 2003 wraz z rozpoczęciem działalności przez wydawnictwo Saisha. Debiutancką publikacją oficyny była książka Ai no kusabi autorstwa Reiko Yoshihary, reklamowana jako „klasyka powieści yaoi”. Następnie ukazały się mangi Cutlass. The Times of Boys autorstwa You Higuri oraz Wild Rock Kazusy Takashimy. Warto jednak zaznaczyć, że wątki męsko-męskiej miłości były obecne już w wydawanej od 2000 roku, przez Japonica Polonica Fantastica, mandze X autorstwa grupy CLAMP.
Nakładem wydawnictwa Kasen ukazały się: Yaoi Edition 1 i Yaoi Edition 2 Saihoshi Wydawnictwo Waneko wydało mangę Yami no matsuei: Ostatni synowie ciemności Studio JG wydało jednotomową mangę Croquis, Liberty Liberty! oraz Bokura ni Matsuwaru Etc. Anime Virtual wydało anime Gravitation, serial telewizyjny i OVA w formie 5 płyt DVD Wydawnictwo The Cold Desire wydaje mangi yaoi młodych twórców i debiutantów oraz powieści o tej tematyce (tzw. yaoi novel) Wydawnictwo Kotori wydało mangi Keep out, Neo Arcadia – Tęcza w ciemności, Beautiful days, Szkarłatny kwiat, Labirynt uczuć – wydania jednotomowe, Seven days – dwutomówkę shounen-ai oraz Opowiadania Kotori – zbiór opowiadań młodych polskich twórców, utrzymany w klimacie yaoi. Jest także w trakcie wydawania serii Zakochany tyran
Zobacz też BL
Przypisy
Kategoria:Terminologia z zakresu mangi i anime Kategoria:Homoseksualizm w sztuce Kategoria:Hentai