16 Batalion Celny

thumb thumb|Szkic rozmieszczenia 1 i 2 kompanii 16 batalionu celnego „Nowe” thumb|Szkic rozmieszczenia 3 i 4 kompanii 16 batalionu celnego „Nowe”

16 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 3046/Org z dnia 24 marca 1921 w miejsce batalionów wartowniczych i batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 16 batalion celny powstał w granicach DOG Poznań, a zorganizowano go na bazie 3/VII batalionu wartowniczego. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Podlegał Komendzie Głównej Batalionów Celnych, a pod względem politycznym Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej. Po sformowaniu dowództwo batalionu stacjonowało w Nowem nad Wisłą. Swoje kompanie batalion rozmieścił w Lipnikach, Dusocinie, Gronowie i Nowem. 1 sierpnia sztab 4 kompanii celnej przeniesiono z Nowego do Pieniążkowa. Z dniem 1 września 1921 zniesiono placówkę celną w Niecponiach. Rozkazem tajnym nr 10 z 7 października 1921 Komendant Główny Batalionów Celnych nakazał likwidację batalionów nr 14., 17. i 18. W myśl tego rozkazu 17 batalion celny miał przekazać swoją 3 kompanię do 16 batalionu celnego w Nowem. W dniu 28 października wszystkie kompanie rozformowywanych batalionów winny odejść do miejsc nowego przeznaczenia.

W listopadzie 1921 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne. 16 batalion celny znalazł się w strukturze 1 Brygady Celnej. 16 batalion celny został zluzowany przez Straż Graniczną 14 marca 1922 o godzinie 12:00 i niedługo potem rozwiązany. Ostatni meldunek dyslokacyjny batalion przesłał na dzień 1 kwietnia 1922.

Służba celna 17 maja 1921 Główna Komenda Batalionów Celnych zarządziła zmiany dyslokacyjne batalionów. 16 batalion celny miał ochraniać odcinek granicy od Scharschau–Jędrychów do Schlanz–Sobkowy. Sztab batalionu rozlokowany miał być w Grupie.

Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście.

Sąsiednie bataliony 13 batalion celny w Lubawie ⇔ 21 batalion celny w Tczewie – VI 1921WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000

Kadra batalionu Dowódcy batalionu stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskokapitankpt. Aleksander SturomskiVIII 1921 – IV 1922 Struktura organizacyjna OdeB 16 batalionu celnego w Nowem nad Wisłą na dzień 1 sierpnia 1921:kompanie1. Lipinki2. Dusocin3. Gronowo4. NoweW sierpniu 1921 sztab 4 kompanii celnej przeniesiono z Nowego do Pieniążkowa. → dowódcyppor. Feliks Tomaszewskippor. Józef Paszkowskippor. Mieczysław Rosochowiczpor Mieczysław Stroińskiwz. por. Ciągliński → placówkiSzwarcenowoZawdaJanowoTrylBoninSzymwałdLignowyNoweCzarkówkaNogatNicponie9 września placówka została zniesiona. → KozielecSędziceBoże PoleKotłoDuże WiosłoFitowoTorbudyKuchniaOpalenie MostBabaliceBudyWalichnowyOpalenie WieśWielka TymawaKołmuczynMiędzyłeczKurczybrakDonowoLeśniczówkaMałe SłońceJaźwiskaŁasinkaDuży WełczMały WełczOrdre de Bataille16 batalionu celnego w Nowem na dzień 1 grudnia 1921 i 1 kwietnia 1922:kompanie1. Lipinki2. Dusocin3. Gronowo4. Pieniążkowodowódcypor. Łucjan Ciądlińskipor. Mieczysław Stroińskippor. Mieczysław Rosochowiczpor. Roman Drzewieckipor. Jan KaczorowskiplacówkiZazdrośćZawdaJanowoTrylSzwarcynowoSzymwałdLignowyNoweSzachówkaNogatKotłoKozielceFitowoBożepoleKuchniaDuże WiosłoSędziceTerbudyWalichnowyOpalenie MostBabaliceBudyMiędzyłęźOpalenie WieśKuczwałyKalmuzyMałe SłońceKurczybrakWielka TymawaLeśniczówkaJaźwiskaDonowoWielki WełczŁasińkaMały Wełcz

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

(sygn.110/350 i 110/351)

Kategoria:Bataliony celne Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1922 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1921 Kategoria:Formacje graniczne w Nowem Kategoria:Bataliony celne rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej