thumb thumb|Rozmieszczenie 23 batalionu celnego thumb|Rozmieszczenie 23 batalionu celnego thumb
23 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych L.7300/Mob. z dnia 9 czerwca 1921 w miejsce batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 23 batalion celny powstał w granicach DOG Lwów, a zorganizowano go na bazie III/III batalionu etapowego. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Podlegał Ministerstwu Spraw Wewnętrznych.
Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej.
29 października 1921 wojewoda tarnopolski wydał zarządzenie w którym granicę państwową na terenie województwa tarnopolskiego podzielił na cztery odcinki: III odcinek – granice powiatu husiatyńskego obsadzał 23 batalion celny z mp dowództwa w Wasylkowcach.
W listopadzie 1921 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne. 23 batalion celny znalazł się w strukturze 5 Brygady Celnej.
Od chwili powstania do października 1923 sztab batalionu pozostawał w Skałacie, w listopadzie stacjonował w Wasylkowie, a już 1 grudnia 1921 w Kopyczyncach. W Kopyczyncach funkcjonował do rozwiązania, czyli do jesieni 1922.
Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 zmienił nazwę „Baony Celne” na „Straż Graniczna”. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną. 23 batalion celny przemianowany został na 23 batalion Straży Granicznej.
Służba celna Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście.
W kwietniu 1922 bataliony celne będące na terenie DOG Lwów otrzymały zadanie chronić w rejonie swojej odpowiedzialności wiadukty, mosty kolejowe i dworce. Zadanie taki otrzymał także 23 batalion celny w Kopyczyńcach.
Sąsiednie bataliony 22 batalion celny ⇔ 25 batalion celny – IX 1921 39 batalion celny ⇔ 38 batalion celny – XII 1921WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000
Kadra batalionu Dowódcy batalionu stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbymjr Emil Simsenod IX – XI 1921mjrAntoni Kołodyńskiod XII 1921 – III 1922rtm.Zygmund Sosnowskiod IV – VIII 1922płkWładysław Morawski VIII 1922 kpt. żand.Ferdynand Krügerod IX 1922 –
Struktura organizacyjna Ordre de Bataille 23 batalionu celnego w Skałacie na dzień 1 września 1921kompania1. Kałaharówka2. Podwołoczyska3. Husiatyn4. Tarnorudadowódcypor. Jakub Zeigerpor. Marian Bauerpor. Józef Ostrowskikpt. Stanisław AridlikowskiplacówkaŁuka MałaSzczasnówkaOlchowczykMysłowaKokoszyńcePalczyńceTrybuchowceOrzechowiecKozinaNowa GroblaNa północny wschód od wsi TokiKręciłówRożyskaBiłkaNa południe od Koziny, obecnie część tej wsiTokiKaniówkaCzehowaSobolówkaNa południe od wsi Toki, obecnie nie istniejeFaszczówkaProsowceWołczkowceDorofijówkaZagrobelaZa Zbruczem, na zachód od Dorofijówki, obecnie nie istniejeStaromiejszczyznaOdeB 23 baonu celnego w Kopyczyńcach na dzień 1 lutego, 1 maja i 30 września 1922kompanie1. Trybuchowce2. Kopyczyńce3. Husiatyn4. Kociubińczykidowódcypor. Jakub Zeigerrtm. Zygmunt Sosnowskipor. Józef Ostrowskipor. Marian Bauerppor. Edmund Horakpor Józef KalickiplacówkiTrybuchowceHusiatynSiekierzynceLiczkowceBednarówkaZielonaOlchowczykSzydłowce
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.110/350 i 110/351)
Kategoria:Bataliony celne Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1922 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1921 Kategoria:Skałat Kategoria:Kopyczyńce Kategoria:Bataliony celne rozmieszczone na granicy polsko-radzieckiej