mały|Medytacja mindfulness odbywa się zwykle w pozycji siedzącej, z zamkniętymi oczami. Uwaga jest skupiana na ruchach brzucha towarzyszących oddechowi. Mindfulness, inaczej uważność – proces psychologiczny, polegający na koncentrowaniu uwagi na wewnętrznych i zewnętrznych bodźcach, odczuwanych przez człowieka w danej chwiliRuth A. Baer. Mindfulness Training as a Clinical Intervention: A Conceptual and Empirical Review (pdf), Kabat-Zinn, 1994, s. 4.Kabat-Zinn, J (2013). Full Catastrophe Living: Using the Wisdom of Your Body and Mind to Face Stress, Pain, and Illness. New York: Bantam Dell. .Creswell J.D. (2016). „Mindfulness Interventions”.Annual Review of Psychology. 68.. Koncentracja może być pogłębiona poprzez medytację lub inne ćwiczeniaPosner M. (Feb 2011). „Mental training as a tool in the neuroscientific study of brain and cognitive plasticity”. Frontiers in Human Neuroscience. 5 (17).Pagnini, F., & Phillips, D. (2015). Being mindful about mindfulness. The Lancet Psychiatry, 2(4), 288 – 289. DOI: S2215-0366(15)00041-3..
Charakterystyka Od lat 70. XX wieku psychologia kliniczna i psychiatria rozwinęły wiele zastosowań terapeutycznych opartych na medytacji mindfulness, pomagających ludziom cierpiącym na różne zaburzenia psychologiczne.
Praktyka mindfulness ma wiele współczesnych zastosowań w psychologii, takich jak redukcja objawów depresji, redukcja stresu, lęku, oraz w terapii uzależnień. Badania naukowe wykazały także, że medytacja mindfulness redukuje ból fizyczny, w wyniku kilku szczególnych mechanizmów.
Technika medytacji mindfulness zyskała światową popularność jako metoda zarządzania emocjami. Włączenie medytacji do leczenia przynosi pozytywne efekty w przypadku PTSD wśród weteranów, co może złagodzić natrętne myśli i wycofywanie się, modulować emocje oraz uspokoić oddech.
Programy oparte na MBSR, czyli na redukcji stresu poprzez uważność, jak i na podobnych modelach, zostały powszechnie zaadaptowane w szkołach, więzieniach, szpitalach, ośrodkach dla weteranów i innych. W niektórych badaniach zwraca się jednak uwagę, że brak jest dowodów na skuteczność programów MBSR w depresji i stanach lękowych.
Badania Badania kliniczne wykazały zarówno fizyczne, jak i psychiczne korzyści zdrowotne u różnych pacjentów oraz zdrowych dorosłych i dzieciPaulus MP. (01.2016). „Neural Basis of Mindfulness Interventions that Moderate the Impact of Stress on the Brain”. Neuropsychopharmacology. 41(1).. Badania przeprowadzone na dużych populacjach wykazały, że praktyka medytacji mindfulness jest silnie skorelowana z dobrym samopoczuciem i poczuciem zdrowia. Badania wykazały także, że nadmierne rozmyślanie i niepokój prowadzą do problemów psychicznych takich jak depresja i lęk oraz że praktyka medytacji mindfulness efektywnie redukuje zarówno gonitwę myśli, jak i niepokój.
Stwierdzono korzystny wpływ medytacji mindfulness w leczeniu stwardnienia rozsianego. W chorobie Parkinsona medytacja mindfulness polepsza funkcje motoryczne i poznawcze oraz jakość życia. Prowadzone są badania nad wykorzystaniem metody medytacji mindfulness u dzieci z przewlekłą migreną, w skoliozie idiopatycznej wieku młodzieńczego, w rehabilitacji sportowców po urazach w celu zwiększenia tolerancji na ból, w zmniejszaniu objawów zespołu stresu pourazowego, w cukrzycy.
Nazewnictwo Termin mindfulness (pol. uważność) to tłumaczenie z języka pali słowa sati„Sati”. The Pali Text Society’s Pali-English Dictionary. Digital Dictionaries of South Asia, University of Chicago., która jest istotnym elementem niektórych buddyjskich tradycji. Współczesną popularność mindfulness na Zachodzie zapoczątkował Harrington A. Dunne JD. (Oct 2015). „When mindfulness is therapy: Ethical qualms, historical perspectives.”. American Psychologist. 70 (7)..
Prowadzone są badania nad przydatnością medytacji mindfulness w zapobieganiu ostrym chorobom układu oddechowego.
Zobacz też sati – buddyjska praktyka uważności sisu – skupienie na celu neuromedytacja
Przypisy
Kategoria:Medytacja Kategoria:Psychologia kliniczna Kategoria:Psychologia zdrowia Kategoria:Postawa psychologiczna