thumb thumb|Tablo komisariatu Straży Granicznej "Krotoszyn" z 1935 roku|link=Plik:Tablo_Komisariatu_Straży_Granicznej_%22Krotoszyn%22_z_1935_roku..jpgthumb|Funkcjonariusze komisariatu SG "Krotoszyn" przed budynkiem komisariatuKomisariat Straży Granicznej „Krotoszyn” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.
Formowanie i zmiany organizacyjne W drugiej połowie 1927 przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 3 z 25 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Krotoszyn” do Inspektoratu Granicznego nr 12 „Ostrów” i określił jego strukturę organizacyjną. W nawiązaniu do rozkazu dowódcy SG, Wielkopolski Inspektor Okręgowy swoim rozkazem organizacyjnym nr 2 z 27 czerwca 1928 dokonał połączenia komisariatów Straży Celnej „Zduny” i „Odolanów” tworząc jeden komisariat SG „Krotoszyn”.
Już 15 września 1928 dowódca Straży Granicznej rozkazem nr 7 w sprawie zmian dyslokacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego podpisanym w zastępstwie przez mjr. Wacława Szpilczyńskiego zmieniał organizację komisariatu i ustalał zasięg placówek. Rozkazem nr 11 z 9 stycznia 1930 roku reorganizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski ustalił numer i nową organizację komisariatu.
Rozkazem nr 3/31 zastępcy komendanta Straży Granicznej płk Emila Czaplińskiego z 5 sierpnia 1931 roku przeniesiono placówkę I linii „Ruda” do Bestwina.
Służba graniczna Siedziba komisariatu mieściła się w Krotoszynie w budynku skarbowym przy ulicy Zdunowskiej. Budynek oddalony był około 8 kilometrów od granicy państwowej. W budynku funkcjonowała kancelaria komisariatu i placówka II linii. Ponadto w 1932 roku zamieszkiwały w nim rodziny dwóch oficerów i dwóch szeregowych.
Długość ochranianego odcinka wynosiła 32 kilometry i 770 metrów. w 1932 podzielony był na trzy pododcinki ochraniane przez placówki I linii. Oficerowie uzbrojeni byli w pistolety i szable, szeregowi w kbk Mosin wz. 91/98. Kierownicy placówek, przewodnik psa i wywiadowcy posiadali dodatkowo pistolety czeskie kal.9 mm. Kierownik i zastępca posiadali do swojej dyspozycji konie. Na stanie komisariatu znajdował się jeden rower. Szeregowi do służby używali rowerów prywatnych. W 1934 komisariat posiadał jeden motocykl z wózkiem i jeden rower służbowy. Przemyt w 1934 oszacowano na 1959,90 zł, zatrzymano 57 osób.
Na terenie komisariatu funkcjonowały trzy przejścia graniczne: Zduny Kolej – przejście kolejowe o ruchu osobowym i towarowym, czynne codziennie w godzinach przejazdów pociągów. Przy przejściu działał urząd celny Zduny Rogatka – przejście drogowe o ruchu osobowym i pojazdów mechanicznych, czynne codziennie; Przy przejściu działał urząd celny Sulmierzyce Błonie – przejście drogowe o ruchu osobowym i pojazdów mechanicznych, czynne w soboty, niedziele i poniedziałki
Sąsiednie komisariaty: komisariat Straży Granicznej „Dubin” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Odolanów” − 1928 komisariat Straży Granicznej „Dubin” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Sośnie” − styczeń 1930
Struktura organizacyjna Organizacja komisariatu w kwietniu 1928: komenda − Krotoszyn placówka Straży Granicznej I linii „Rochy” placówka Straży Granicznej I linii „Zduny” placówka Straży Granicznej I linii „Ujazd” placówka Straży Granicznej II linii „Krotoszyn”
Organizacja komisariatu we wrześniu 1928: placówka Straży Granicznej I linii „Rochy” placówka Straży Granicznej I linii „Zduny” placówka Straży Granicznej I linii „Sulmierzyce” placówka Straży Granicznej I linii „Uciechów” placówka Straży Granicznej II linii „Krotoszyn” placówka Straży Granicznej II linii „Odolanów” thumb Organizacja komisariatu w styczniu 1930 1/12 komenda − Krotoszyn placówka Straży Granicznej I linii „Ruda” → w 1931 przeniesiona do Bestwina placówka Straży Granicznej I linii „Zduny” placówka Straży Granicznej I linii „Sulmierzyce” placówka Straży Granicznej I linii „Uciechów” placówka Straży Granicznej II linii „Krotoszyn” ul. Zdunowska
Organizacja komisariatu w grudniu 1932 1/12 komenda − Krotoszyn placówka Straży Granicznej I linii „Bestwin” placówka Straży Granicznej I linii „Zduny” placówka Straży Granicznej I linii „Chachalnia” placówka Straży Granicznej I linii „Sulmierzyce” placówka Straży Granicznej I linii „Uciechów” placówka Straży Granicznej II linii „Krotoszyn”
Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskopodkomisarzAntoni DrobnikByły kierownik komisariatu Straży Celnej „Zduny”– 30 VI 1928komisarzWacław SawickiByły kierownik komisariatu Straży Celnej „Odolanów”30 VI 1928 –31 VIII 1928powrócił do czynnej służby wojskowejkomisarzBronisław Popiel1 IX 1928 – podkomisarzFranciszek Szulcbył VI 1931 – 1933podkomisarzFranciszek Białowąs1933 – 31 V 1934podkomisarzJulian Kapuściński6 VI 1934 – 12 VIII 1939do dyspozycji KG SGaspirantZygmunt Bezucha12 VIII 1939 –Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikStanisław Dorosz1 V 1939 –strażnikJózef Mikołajczyk8 VII 1939 -
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.190/117.) (sygn.190/411.)
(sygn.187/30 do 187/41.)
Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Historia Krotoszyna Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 12 „Ostrów”