thumb Komisariat Straży Granicznej „Konarzyny” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.
Geneza Już w 1918 roku powstające państwo polskie zaczęło tworzyć wyspecjalizowane formacje przeznaczone do ochrony granic Rzeczypospolitej. W kwietniu 1920 roku w Zielonej Chocinie stacjonował 5 dywizjon 4 pułku Strzelców Granicznych. W kolejnych latach inne formacje ochraniały granice w tym rejonie. W 1921 roku w okolicach Zielonej Chociny rozmieszczone zostały pododdziały 20 batalionu celnego.
Formowanie i zmiany organizacyjne W drugiej połowie 1927 przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 2 z 19 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Zielona Chocina” do Inspektoratu Granicznego nr 7 „Chojnice” i określił jego strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 12 z 10 stycznia 1930 roku w sprawie reorganizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski ustalił nową organizację i dyslokację komisariatu.
We wrześniu 1939 pluton wzmocnienia Komisariatu wszedł w podporzadkowanie dowódcy Zgrupowania „Chojnice” płk. dypl. Tadeusza Majewskiego (dowódca Pomorskiej Brygady Kawalerii) i walczył na przedpolu jego ugrupowania obronnego w bitwie o Pomorze.
Służba graniczna Kierownik Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej mjr Józef Zończyk w rozkazie organizacyjnym nr 2 z 8 czerwca 1928 roku udokładnił linie rozgraniczenia komisariatu. Granica północna: kamień graniczny nr C 277; granica południowa: kamień graniczny nr D 046.
Sąsiednie komisariaty komisariat Straży Granicznej „Prądzona” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Chojnice” − 1928 komisariat Straży Granicznej „Brzeźno” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Chojnice” − 1930–1939
Działania bojowe w 1939 roku
Od rana 1 września 1939 do godziny 10.00 kompania Straży Granicznej „Konarzyny” por. Piotra Marciniaka walczyła w okolicach Konarzyn z niemieckim batalionem z 32 pułku Straży Granicznej. Następnie kompania wycofała się na przesmyki jezior Swomigaci i Małych Swomigaci. Pierwszego przesmyku bronił por. Marciniak, a drugiego ppor. Kazimierz Bielecki. Zagrożona okrążeniem kompania cofała się na rubież Męcikał – Mylof – Rytel. Tu poległ kpr. Tomasz Musiał, a ppor. Bielecki i sierż. Ignacy Nowak dostali się do niewoli. Ppor. P. Marciniak wraz z grupą strażników przedostał się do Rawy Ruskiej i walczył w batalionie cyklistów ppłk. Karola Bacza jako dowódca 3 kompanii. W okolicach Lwowa resztki kompanii w tym jej dowódca poddali się Niemcom.
Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykomisarzKazimierz Kociatkiewicz 1928–1939komisarzPiotr Marciniakod 12 VIII 1939Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikTadeusz Kaczkowski1 V 1939 –
Struktura organizacyjna thumb Organizacja komisariatu w kwietniu 1928: komenda − Zielona Chocina placówka Straży Granicznej I linii „Kiełpin” szosa placówka Straży Granicznej I linii „Nowa Karczma” placówka Straży Granicznej I linii „Konarzyny” placówka Straży Granicznej I linii „Babilon” Karczma placówka Straży Granicznej II linii „Zielona Chocina”
Organizacja komisariatu w styczniu 1930: komenda − Konarzyny placówka Straży Granicznej I linii „Kełpin” szosa placówka Straży Granicznej I linii „Nowa Karczma” placówka Straży Granicznej I linii „Konarzyny” placówka Straży Granicznej I linii „Babilon” Karczma placówka Straży Granicznej II linii „Konarzyny”W 1931 placówka Straży Granicznej II linii „Konarzyny” wydzieliła posterunek detaszowany SG „Sworniegacice”. → Organizacja komisariatu w 1933 placówka Straży Granicznej II linii Konarzyny placówka Straży Granicznej I linii Kiełpin Szosa placówka Straży Granicznej I linii Nowa Karczma placówka Straży Granicznej I linii Konarzyny placówka Straży Granicznej I linii Babilon Karczma Organizacja komisariatu w 1936 placówka Straży Granicznej II linii Konarzyny placówka Straży Granicznej I linii Kiełpin Szosa placówka Straży Granicznej I linii Nowa Karczma placówka Straży Granicznej I linii Konarzyny placówka Straży Granicznej I linii Babilon Karczma Organizacja komisariatu w 1937 placówka Straży Granicznej II linii Konarzyny placówka Straży Granicznej I linii Kiełpin Szosa placówka Straży Granicznej I linii Nowa Karczma placówka Straży Granicznej I linii Konarzyny placówka Straży Granicznej I linii Babilon Karczma
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.187/30 do 187/41.)
Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Zielona Chocina Kategoria:Formacje Straży Granicznej (1928–1939) w Konarzynach Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 7 „Chojnice”