O kreskowane, „u” lub „o” z kreską, „u” kreskowane, „u” zamknięte (majuskuła: Ó, minuskuła: ó) – dwudziesta pierwsza litera alfabetu polskiego. Dawniej w języku polskim oznaczała iloczas, to znaczy długie o, które później przeszło w pochylone o (głoska pomiędzy o a u). Następnie jej wymowa zaczęła się przekształcać w „u” aż do całkowitego zrównania wymowy w języku standardowym. Zapis nadal jednak pozostaje odmienny („ó” i „u”)str. 19, M. Gruchmanowa, M. Witaszek-Samborska, M. Żak-Święcicka: Mowa mieszkańców Poznania. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1987. , co często prowadzi do problemów w poprawnej ortograficznie pisowni niektórych wyrazów.
W polskich książkach ó pojawiło się w roku 1654, w drukach wychodzących z drukarni Akademii ZamojskiejZamość miasto idealne, Anna Jawor, wyd. Atut, Biuro promocji, Zamość 2011.
Różnica w wymowie „ó” i „u” zachowała się w niektórych gwarach, między innymi góralskich, np. cieszyńskiej, żywieckiej, orawskiej itp. Na Podhalu wymowa jest bardziej zbliżona do [], niż do []. Wyrazy takie jak np. pary Bug i Bóg, lud i lód wymawia się w tych gwarach inaczej i nie potrzeba mówić całego zdania, by wiedzieć, czy mowa o Bugu czy o Bogu, ludzie czy lodzie. Brzmienie głoski „ó” można usłyszeć w piosenkach zespołów folkowych, np. Golca uOrkiestry. Na Orawie ó jest wymawiane jako [], np. Bóg – /Bʊg/, góra – /gʊra/.
Jest także używana w językach: dolnołużyckim i górnołużyckim, czeskim, słowackim, kazachskim, węgierskim, hiszpańskim (jako zaznaczenie akcentu), kaszubskim, islandzkim i wietnamskim. W językach łużyckich oznacza różny dźwięk w zależności od dialektu, od [] poprzez [] i [] do [].
Przypisy
Kategoria:Litery diakrytyzowane alfabetu słowackiego Kategoria:Samogłoski Kategoria:Diakrytyzowane litery polskie Kategoria:Diakrytyzowane litery O Kategoria:Litery łacińskie z akutem