Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Jemenie – lista miejsc w Jemenie wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Jemen 7 października 1980 roku.

Obecnie (stan w 2023 roku) na liście znajduje się pięć obiektów: cztery dziedzictwa kulturowego i jeden o charakterze przyrodniczym, z czego cztery obiekty znajdują się również na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu.

Na jemeńskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Jemen zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa, znajduje się 9 obiektów (stan w roku 2023).

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO

Poniższa tabela przedstawia jemeńskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, muhafaza; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – roku wpisu na listę; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 192 Dawne miasto Szibam wraz z murami obronnymiOld Walled City of Shibam 100x100px YeSzibam, Hadramaut KYeShi(iii)(iv)(v) 1982 Warowne miasto z XVI w., z charakterystyczną wielopiętrową zabudową – wysokimi, ceglanymi wieżami, nazywane „Manhattanem pustyni”. Od 2015 roku na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu. 385 Zespół zabytkowy w SanieOld City of Sana’a 100x100px YeSana, Sana KYeSa(iv)(v)(vi) 1986 Zamieszkana nieprzerwanie od 2500 lat; w VII–XVIII w. jeden z głównych ośrodków islamu. W mieście zachowało się ponad 6 tys. domów mieszkalnych, 103 meczety i 14 hamamów sprzed XI w. Od 2015 roku na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu. 611 Zabytkowe miasto ZabidHistoric Town of Zabid 100x100px YeZabid, Al-Hudajda KYeZab(ii)(iv)(vi) 1993 Stolica kraju okresie XIII–XV w., o wielkim znaczeniu dla świata arabskiego z uwagi na działający tu uniwersytet. Od 2000 roku na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu. 1263 Archipelag SokotraSocotra Archipelago 100x100px YeSokotra PYeSoq(x) 2008 Archipelag złożony z 4 wysp i dwóch skalistych wysepek, charakteryzujący się dużą bioróżnorodnością – występują tu 192 gatunki ptaków, a w wodach archipelagu 253 gatunki koralowców i 730 gatunków ryb. 1700 Zabytki starożytnego Królestwa Saby, MaribLandmarks of the Ancient Kingdom of Saba, Marib 100x100px YeMarib, Marib KYe(i)(ii)(iv) 2023

Obiekty na jemeńskiej Liście Informacyjnej UNESCO

Poniższa tabela przedstawia obiekty na jemeńskiej Liście Informacyjnej UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na jemeńskiej Liście Informacyjnej; Położenie – miasto, muhafaza; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według zgłoszenia: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – roku wpisu na Listę Informacyjną; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 1718 Stare Miasto w SadzieHistoric city of Saada 100x100px YeSada, Sada KYe(i)(iv)(v) 2002 Sada została założona w X w. i była ośrodkiem zajdytów. Do XXI w. zachowała się tradycyjna zabudowa oraz mury obronne z 52 wieżami. W mieście znajduje się 15 meczetów z X–XIV w. 1719 Stare Miasto w SuliHistoric city of Thula 100x100px YeSula, Amran KYe(i)(iii)(iv) 2002 Miasto z okresu Himjarytów z zachowanymi tradycyjnymi zabudowaniami, otoczone murem o wysokości 5–7 m z 26 wieżami. 1720 Madrasa Amirija w RadzieThe Madrasa Amiriya of Rada 100x100px YeRada, Al-Bajda KYe(i)(iv) 2002 XVI-wieczna medresa w Radzie – przykład architektury z okresu Tahiridów. 1721 Dżibla i jej otoczenieJibla and its surroundings 100x100px YeDżibla, Ibb KYe(ii)(iv)(v) 2002 Położona na bazaltowym stoku wzgórza pomiędzy przełomami dwóch rzek, Dżibla była stolicą kraju w latach 1064–1138. Znajduje się tu wiele zabytków z tego okresu, m.in. meczet Arwa bint Asma oraz ruiny pałacu królowej Arwy, który według legendy miał mieć 365 pokoi – na każdą noc w roku jeden. 1722 Dżabal HarazJabal Haraz 100x100px YeDżabal Haraz K, PYe 2002 Masyw górski między przybrzeżną równiną Tihama a Saną. Był przystankiem na szlaku karawan w okresie królestwa Himjarytów i siedzibą Suljahidów. Miejscowości w Dżabal Haraz leżą w trudno dostępnych miejscach a ich zabudowa ma charakter warowny. 1723 Dżabal BuraJabal Bura YeDżabal Bura K, PYe 2002 Masyw górski rozciągający się ok. 50 km od Al-Hudajda. 1724 Wybrzeże Balhaf/BurumBalhaf/Burum coastal area 100x100px YeBalhaf, Szabwa K, PYe 2002 Wybrzeże Balhaf charakteryzuje się obecnością piaszczystych wydm, które koło portu rybackiego Bir Ali ustępują zastygłej czarnej lawie. W pobliżu Bir Ali znajduje się krater wygasłego wulkanu wypełniony wodą o barwie turkusowej. 1726 Obszar HawfThe Hawf Area YeAl-Mahra PYe(vii)(x) 2002 Obszar Hawf nazywany jest „oazą mgły” na suchym Półwyspie Arabskim, charakteryzuje się dużym stopniem bioróżnorodności. 1727 Wybrzeże Szarma/JetmunSharma/Jethmun coastal area YeHadramaut PYe 2002 Wybrzeże ok. 50 km długości na wschód od Al-Mukalla – jedno z najważniejszych miejsc składania jaj przez żółwie morskie.

Przypisy

Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Jemenie Jemen