Memphis Minnie, właśc. Lizzie Douglas (ur. 3 czerwca 1897, zm. 6 sierpnia 1973) – amerykańska bluesmanka, wokalistka i gitarzystka, reprezentująca country blues.
Biografia Wczesne lata oraz Memphis Urodziła się na farmie pod Algiers w stanie Luizjana. Była najstarszym z 13 dzieci Gertrude Wells i Abe'a Douglasa. Gdy miała 7 lat rodzina przeniosła się do Walls w stanie Missisipi, około 15 mil od Memphis w stanie Tennessee. W wieku 10 lat nauczyła się grać na bandżo, a w rok później opanowała grę na gitarzeSheldon Harris. Blues Who's Who, s. 161..
Od 11 roku życia, po ucieczce z domu, rozpoczęła występy na ulicach (głównie na słynnej Beale Street) oraz w Church's Park (obecnie W.C. Handy Park) w Memphis. Ze względu na młody wiek nazywana była Kid Douglas. Przez prawie 20 lat kontynuowała ten styl życia występując z poszczególnymi bluesmanami oraz z małymi lokalnymi zespołami. Od 1910 roku odbyła szereg tournée z trupą Ringling Brothers Circus po wielu miejscowościach na południu USA. Między 1916 a 1920 r. ponownie osiadła w Memphis występując w barach, tawernach i na ulicach miastaSamuel Charters. The Blues Makers. Część II, s. 85..
Około 1927 r. związała się ze swoim pierwszym mężem, bluesmanem Caseyem Billem Weldonem, z którym występowała już jako Memphis Minnie. Poprzez Weldona poznała zespół Memphis Jug BandOto składy tej grupy: Will Shade (ha, v, g), Ben Ramey (kazoo), Will Weldon (g, v), Charlie Polk (jug, v) oraz także w różnych okresach istnienia grupy: Shakey Walter (ha), Vol Stevens (bandżo, mdl, g), Charlie Burse (g), Milton Roby (vi), Jab Jones (jug, v), Hambone Lewis (jug), Charlie Nickerson (v), Charlie Pierce (vi), z którym często występowała.
W dwa lata później była już żoną bluesmana Joego McCoya, z którym dokonała pierwszych swoich nagrańNagrań mogła dokonać wcześniej, jednak Ralph Perry (wyszukiwacz talentów do nagrań w Columbii) był tak nastawiony na mężczyzn, że ją przegapił pod marką Kansas Joe & Memphis MinniePrawdopodobnie ich pseudonimy zostały wymyślone przez Franka Walkera z Columbii, gdyż do tej pory Minnie była znana jako Kid Douglas a Joe jako Joe McCoy. Nagrali w Nowym Jorku sześć bluesów: "I Want That", "That Will Be Alright", "When the Levee Breaks", "Goin' Back to Texas", "Frisco Town" i "Bumble Bee"Robert M. W. Dixon, John Godrich, Howard W. Rye. Blues and Gospel Records 1890-1943, s. 615..
2 sierpnia 1929 r. został wydany ich pierwszy singel "That Will Be Alright/When the Levee Breaks" (COL 14439). Pomimo tego, że firmowany był przez Kansas Joe & Memphis Minnie, to Memphis Minnie ani na nim nie zagrała nie zaśpiewała. Singel sprzedawał się na poziomie podobnym do innych bluesowych singli wydawanych przez Columbię. Wytłoczono 2950 kopii, ale wkrótce, w powtórnym tłoczeniu, wydano dodatkowe 3000 kopii. Tak więc było to prawie 6000 kopii. Singel Bessie Smith wydany dwa tygodnie wcześniej sprzedał się w ponad 8000 kopiiSamuel Charters. The Blues Makers. Część II, s. 86..
27 sierpnia Columbia wydała ich drugiego singla: "Goin' Back to Texas/Frisco Town" (COL 14455). Tym razem w "Goin' Back to Texas" można usłyszeć śpiew i gitarę Memphis Minnie.
Po tej sesji nagraniowej obydwoje powrócili do Memphis. W lutym dotarł do nich Mayo Williams z firmy Vocalion, dla którego szybko stało się jasne, że to Memphis Minnie powinna być nagrywana. Para nagrała wówczas około 10 bluesów na dwóch sesjach nagraniowych. Wydano z nich singla "Bumble Bee/I'm Talking about You" (Vocalion 1476)Singel ten ukazał się także w firmach należących do Vocalionu: Banner, Oriole, Perfect i Romeo, który okazał się tak wielkim sukcesem, przez kilka lat kojarzono Memphis Minnie z "Bumble Bee"Samuel Charters. The Blues Makers. Część II, s. 88..
26 maja Memphis Minnie nagrała powtórnie "Bumble Bee" tym razem z Memphis Jug Band dla firmy Victor. W tym czasie Columbia zorientowała się, że popełniła błąd i wydała singla z pierwszą wersją "Bumble Bee" (nagraną 18 czerwca 1929 r.) wraz z "I Want That" Joego McCoya. Jednak, ponieważ Columbia przegapiła właściwy moment, ten singel sprzedał się tylko w ilości 1100 kopii.
W tym czasie Ameryka zaczęła się pogrążać w wielkim kryzysie i chaosie. Aby przetrwać, muzycy bluesowi musieli zmienić styl bluesa na zbliżony do muzyki popularnej. Ponieważ jednak single Minnie sprzedawały się dobrze, Mayo Williams zaprosił Minnie i Joego na sesję nagraniową do Memphis w lutym 1930 r. W maju zorganizował sesje nagraniowe dla firmy Victor, część utworów Minnie nagrała w duetach ze swoją siostrą Bessie i przyrodnim bratemSamuel Charters. The Blues Makers. Część II, s. 89..
Chicago Około czerwca 1930 r. Memphis Minnie i Joe McCoy zamieszkali w Chicago. Mayo Williams zorganizował ich sesje nagraniowe w czerwcu, lipcu, sierpniu i październiku. Ich plonem było ponad 20 bluesów, wśród nich tak znane jak "Bumble Bee No. 2", "New Bumble Bee". W następnym roku pomiędzy styczniem a majem Minnie nagrała 17 bardzo różnorodnych utworów; były instrumentalne duety w stylu Stokes and Sane ("Let's Go to Town" z 16 marca), złożone, zbliżone do folku utwory utrzymane w stylu Memphis Jug Bandu ("After While Blues"), a nawet stare wodewilowe bluesy ("I Called You This Morning"). W tym pierwszym etapie jej kariery Minnie odniosła sukces bowiem była utalentowana, tworzyła w zaakceptowanych stylach, śpiewała czystym i szczerym głosem i posiadała wrodzone poczucie struktury piosenki. Oprócz tego dysponowała świeżą wyobraźnią i lekkim, wyrazistym humorem.
Zarówno Joe jak i Minnie byli świetnymi gitarzystami i ich duety były bardzo interesujące. Większość z ukształtowanego przez nich stylu wywodziła się z lat grania na Beale Street w Memphis. Oprócz tego słuchali nagrań innych wykonawców; pewne elementy melodycznego stylu Minnie prowadzą np. do Lonniego Johnsona. Obydwoje grali palcami i potrafili grać bardzo szybko. Akompaniament był z reguły grany akordami w pierwszej pozycji z dużym rezonansem strun i z podkreślaniem rdzennych tonów akordów, które Joe grał swoim kciukiem. Z reguły mocno akompaniował żonie, zwykle odmieniając, grane kciukiem, basowe nuty na pierwszym i trzecim takcie oraz akordy w takcie drugim i czwartym, po to, aby Minnie mogła grać bardziej melodyjną partię prowadzącą. Gdy Minnie opanowała akordy barowe oraz zaczęła grać piórkiem jej styl całkowicie się zmieniłSamuel Charters. The Blues Makers. Część II, s. 90..
Minnie była ładną, utalentowaną kobietą, której kariera rozwijała się bez przeszkód i która cieszyła się życiem. Nawet w najgorszym okresie światowego kryzysu mieszkała w Chicago we względnym dobrobycie. To, o czym śpiewała w bluesach nie miało z nią żadnego związku, żyła bardzo przykładnie. Nawet po pierwszym i drugim rozwodzie nie była przyczyną żadnych afer seksualnych. A jednak potrafiła w swoich bluesach niezwykle szczerze opisywać samotność, biedę, aferySamuel Charters. The Blues Makers. Część II, s. 91..
Ich kariera nagraniowa trwała do 1935 roku, czyli do ich rozwodu. Minnie występowała w chicagowskich klubach, takich jak m.in. Music Box Club, Mike DeLisa Club, Martin's Corner i Ruby Lee Gatewood's Tavern, co szybko przyniosło jej popularność i uznanie za jedną z najlepszych wykonawców bluesa w ChicagoMarek Jakubowski. Blues, s. 434..
Po opanowaniu przez nią akordów barowych i przejściu z grania palcami do grania piórkiem jej styl bardzo się zmienił. Grała teraz bardziej ściśniętym i zdławionym dźwiękiem. Używała także bardzo sugestywnego "swingowego" uderzenia, prostych czterech akordów z pewnymi akcentami w słabszych częściach taktu. Było do dość bliskie do rytmu, który popularna muzyka Afroamerykanów zaczęła wykorzystywać i bez wątpienia pomogło to przedłużyć jej karieręSamuel Charters. The Blues Makers. Część II, s. 93.. W tym okresie również zaczęła wykorzystywać w bluesie elementy zaczerpnięte raczej z muzyki popularnej, a nie folkowej. Rozjaśniła także nieco ciemny charakter bluesa poprzez wyrażenie przyjemności jaką niesie z sobą seks. Również emocjonalny nastrój jej bluesów stał się lżejszy dzięki mniej tragicznemu spojrzeniu na wydarzenia z jej życia. Chociaż była zrezygnowana, dawała sobie z tym radę. Dlatego gdy w jednym ze swoich bluesów wspomina o niewierności kochanka, to nie śpiewa, że go zastrzeli lub utopi się w rzece. Jej reakcją jest wzruszenie ramionami stwierdzenie schowam moje buty blisko twojej koszuli. Wykazywała się dużą świadomością tego, co robi, więc jej teksty były zawsze nowe i świeże. Miała także niezwykłą umiejętność dostrzegalnia detali, które spajały wersy w całość. Potrafiła także wyrazić poczucie swojej wartości:
Across the hill I built a lonesome shack Across the hill I built a lonesome shack So when my good man quit me I wouldn't have to beg him back.
Po drugiej stronie wzgórza wybudowałam samotną chatę Po drugiej stronie wzgórza wybudowałam samotną chatę Więc gdy mój dobry mężczyzna opuści mnie, nie będę musiała go błagać o powrót.Samuel Charters. The Blues Makers. Część II, s. 92..
Sukces jej podejścia do bluesa nie leżał jednak w prostym zrozumieniu tekstu, bo większość ludzi słuchających jej mieszkała w mieście i nie mogła np. wybudować sobie chaty po drugiej stronie wzgórza. Rozumieli oni, że jej teksty były emocjonalnymi metaforami, które należy odbierać na głębszym poziomie. A więc spostrzegali kobietę, która nie jest bezbronna i posiada własną siłę.
Minnie rozwiodła się w 1935 roku z Joem McCoyem, który ją notorycznie zdradzał i był zazdrosny o jej sukcesy, i od tej pory firmowała swoje nagrania scenicznym pseudonimem Memphis Minnie. Przez kilka lat nagrywała bez stałego gitarzysty akompaniatora. 22 sierpnia 1935 r. nagrała w Chicago cztery bluesy, m.in. "Joe Louis Strut" z ciekawym instrumentalnym solo na fortepianie zagranym przez pianistę Black Boba, który do dziś nie został przekonująco zidentyfikowanyRobert M. W. Dixon, John Godrich, Howard W. Rye. Blues and Gospel Records 1890-1943, s. 620..
31 października 1935 r. Minnie wzięła udział w sesji nagraniowej dla firmy Bluebird Records. Akompaniowali jej Black Bob (prawdopodobnie) oraz na gitarze techniką ślizgową (ang. slide guitar) Casey Bill Weldon i Bill Settles (prawdopodobnie) na kontrabasie.
17 czerwca 1937 r. nagrała kilka bluesów ze znanym pianistą bluesowym Blind Johnem Davisem, a 23 czerwca 1938 r. nagrywała w towarzystwie Charliego McCoya (grał on na hybrydowym instrumencie bandżo-mandolinie). W tym okresie Minnie eksperymentowała z małymi grupami instrumentalnymi, które wykorzystywała w roli akompaniamentu. Jej blues stał się ukierunkowany na komercyjność i dostosowywał się do rytmicznych i stylistycznych mód tych czasów. 12 listopada 1936 r. nagrała 7 bluesów, w których wykorzystała w akompaniamencie trąbkę. Oczywiście nie był to jazz, ale nie był to także już prosty bluesowy akompaniament.
Od lutego 1939 r. zaczęła występować i nagrywać z bluesmanem występującym jako (Little) Son Joe (właśc. Ernest Lawlars), którego poślubiła w marcu 1942 r..
Był to okres, w którym nastąpiło wyraźne ożywienie w przemyśle nagraniowym po okresie kryzysu ekonomicznego, jednak firmy cięły koszty i nastawiały się na bardziej komercyjny materiał. Jeśli artysta był tak znany jak Memphis Minnie, to firmy te dbały o to, aby zawsze można było kupić nowe nagrania takiego artysty w sklepie, szczególnie w małych narożnych sklepikach sprzedających szeroki asortyment towarów potrzebnych okolicznym mieszkańcom.
Na początku lat 30. XX wieku jej płyty kosztowały 75 centów, lecz w 1935 r. – już tylko 35 centów, ale za to jej nagrania były łatwo dostępne. Pomiędzy 1934 a zakazem nagrywania w 1942 r.Materiał, z którego produkowano płyty został uznany za material strategiczny jej nowa płyta ukazywała się w sklepach właściwie co miesiąc. Trudno jednak uznać, żeby Minnie stawała się bogaczką, dostawała tylko 12,50 dol. za każdą stronę, którą nagrała. Do tego dochodziły tantiemy za jej kompozycjeSamuel Charters. The Blues Makers. Część II, s. 93, 94..