thumb|Łan rzepaku Rośliny oleiste – grupa gatunków roślin przemysłowych, uprawianych ze względu na wysoką zawartość tłuszczu. Tłuszcze (w 90% są to kwasy tłuszczowe) stanowią u roślin użytkowanych jako oleiste ponad 15% suchej masy nasion i owoców. Surowiec pozyskany z roślin przed dalszą obróbką określany jest mianem tłuszczu naturalnego surowego. Tłuszcze roślinne po obróbce mogą mieć konsystencję stałą lub płynną i zwane są olejami roślinnymi. Wykorzystywane są w gospodarstwach domowych oraz w przemyśle cukierniczym, piekarniczym, konserwowym i rybnym, a także do produkcji farb i lakierów, kosmetyków, leków, środków ochrony roślin, produkcji gum i smarowania silników.
Przykłady roślin oleistych thumb|Łan słonecznika thumb|Uprawa palmy olejowej W skali świata kluczową rolę odgrywa kilkanaście gatunków roślin oleistych, jednak lokalnie wykorzystywanych jest jako źródło tłuszczów roślinnych w sumie ponad 200 gatunków roślin reprezentujących różne rodziny.
W europejskiej strukturze produkcji nasion roślin oleistych główną pozycję zajmują słonecznik (40%) i rzepak (29%), a w krajach unijnych zdecydowanie dominuje (47%) rzepak.
Rośliny oleiste uprawiane w Europie Środkowej: rzepak – na olej rzepakowy słonecznik zwyczajny – na olej słonecznikowy len zwyczajny – na olej lniany modrak abisyński (katran abisyński) krokosz barwierski rącznik pospolity na olej rycynowy soja warzywna mak lekarski rzodkiew oleista dynia oleista lnicznik siewny
Inne rośliny oleiste: bawełna kakaowiec właściwy kokos właściwy kukurydza zwyczajna masłosz Parka migdałowiec pospolity oliwka europejska orzech ziemny olejowiec gwinejski (palma olejowa) sezam indyjski winorośl właściwa
Zobacz też
tłuszcze jadalne rośliny uprawne
Przypisy
Bibliografia Rośliny oleiste, uprawa i zastosowanie. Red. Wojciech Budzyński i Tadeusz Zając. PWRiL, Poznań 2010, 300 stron. .