Perukarz długoczuby (Basilornis corythaix) – gatunek średniej wielkości ptaka z podrodziny gwarków (Mainatinae) w rodzinie szpakowatych (Sturnidae). Ptak ten występuje w Indonezji, według IUCN nie jest zagrożony wyginięciem.
Zasięg występowania Perukarz długoczuby występuje endemicznie na wyspie Seram leżącej w południowej części archipelagu Moluków.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy w 1827 roku opisał niemiecki przyrodnik Johann Georg Wagler, nadając mu nazwę Pastor Corythaix. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Wagler wskazał błędnie Jawę; holotyp pochodził z Seram. Gatunek monotypowy.
Etymologia Nazwa rodzajowa: basileus „król”; ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”. Epitet gatunkowy: gr. κορυθαιξ koruthaix „z falującymi piórami, trząść hełmem”, od κορυς korus, κορυθος koruthos „hełm”; αισσω aissō „szybko się poruszać”.
Morfologia Długość ciała 24–26 cm, skrzydła 136–137 mm, ogona 94–100 mm, skoku 31–32 mm, grzbietu dzioba 17–19 mm; masa ciała 121–132 g. Charakterystyczny ptak, pióra na ciemieniu i karku skierowane są ku środkowej linii i wydłużone, tworząc wysoki, zdegenerowany grzebień. Upierzenie jest głównie koloru czarnego, czoło, brzeg ciemienia, kark, gardło i piersi z fioletową opalizacją, pióra na gardle posiadają czasem drobne, białe końcówki, płaszcz, brzuch i zad z zieloną opalizacją. W dolnej części pokryw usznych i na boku szyi występuje biała plama, druga znajduje się na boku piersi. Skrzydło brązowe, z bladopłowymi wewnętrznymi chorągiewkami lotek I rzędu, sterówki purpurowo-czarne. Ogon w kształcie klina. Tęczówka brązowa, naga skóra wokół oczu ciemna, dziób koloru kremowego, nogi żółte. Brak dymorfizmu płciowego. Młode ptaki nieopisane.
Ekologia Perukarz długoczuby jest gatunkiem osiadłym, zamieszkującym nizinne i pagórkowate lasy pierwotne, również te zdegradowane; obserwowany także na krawędzi lasów, w lasach wtórnych, na lekko zalesionych uprawach i ogrodach. Występuje zazwyczaj na wysokości 200–900 m n.p.m. Odzywa się różnymi nosowymi, rosnącymi odgłosami czasami przeplatanymi ćwierkaniem; zarejestrowano również serię 5 głośnych i rosnących gwizdów. Skład diety perukarza długoczubego jest słabo poznany; najprawdopodobniej jest gatunkiem owocożernym, gdyż często obserwuje się go siedzącego w grupach na drzewach owocowych lub w ogrodach w grupach mieszanych ze skworczykiem moluckim (Aplonis mysolensis). Występują pojedynczo, w parach lub sporadycznie w małych grupach. Perukarz długoczuby jest hałaśliwym ptakiem i często długo siedzi na odsłoniętych gałęziach. Lęg odnotowany w lipcu; perukarz długoczuby najprawdopodobniej jest gatunkiem monogamicznym. Brak innych informacji na temat okresu lęgowego.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody został zaliczony do kategorii LC ( – najmniejszej troski). Globalna wielkość populacji nie jest znana, ale gatunek ten jest opisywany jako zazwyczaj dość rzadki, chociaż lokalnie liczny. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku.
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Szpakowate Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Fauna endemiczna Indonezji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1827 roku Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Georga Waglera