Franciszek Michał Węda (ur. 5 października 1893 w Tłuczani Górnej, zm. 4–7 kwietnia 1940 w Katyniu) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Franciszka i Julii ze Stankowskich. Absolwent gimnazjum realnego z maturą w Wadowicach. W trakcie studiów na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego powołany do armii austriackiej (1 października 1913). We wrześniu 1914 został lekko ranny w Niedzicy Dużej obok Kraśnika. Walczył na froncie rosyjsko-austriackim. Od 1915 w niewoli rosyjskiej. Po ucieczce z niewoli ponownie wcielony do c. i k. armii. Należał do POW.

Od 1 listopada 1918 służył w Wojsku Polskim. Od 1919 walczył na froncie ukraińskim i bolszewickim, jako dowódca kompanii ckm 26 pułku piechoty, w Grupie „Bug”. W 1921 został odznaczony orderem „Virtuti Militari” V kl., a we wniosku o jego nadanie czytamy m.in.:W okresie międzywojennym pozostał w wojsku. Służył w 26 pp we Lwowie na stanowisku oficera sztabowego pułku. 18 lutego 1928 został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 i 164. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W listopadzie 1928 ogłoszono jego przeniesienie do Batalionu Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 2 Tomaszowie Lubelskim na stanowisko zastępcy dowódcy batalionu. Z dniem 15 lipca 1930 został przeniesiony do 53 pułku piechoty w Stryju na stanowisko kwatermistrza. W grudniu 1932 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza i wyznaczony na stanowisko dowódcy Batalionu KOP „Krasne”. Batalionem dowodził do 11 lipca 1938 , a następnie pełnił służbę na stanowisku komendanta Rejonu Uzupełnień Częstochowa. Ponadto należał do Koła Sympatyków Związku Strzeleckiego w Krasnem.

W kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach został wzięty do niewoli sowieckiej. Od kwietnia 1940 przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku. Między 3 a 5 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – nienumerowana lista wywózkowa z 1 kwietnia 1940, pozycja 50. Między 4 a 7 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne, jednak Franciszek Węda nie został zidentyfikowany.

Był żonaty, miał córkę Halinę.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4710 – 1921 Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska” - jako mjr Michał Węda., 11 listopada 1937 „za zasługi na polu pracy społecznej”.) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921na podstawie fotografii zamieszczonej na Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Dowódcy batalionów Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Dowódcy batalionu KOP „Krasne” Kategoria:Komendanci uzupełnień II Rzeczypospolitej Kategoria:Kwatermistrzowie 53 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie 26 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze austro-węgierscy w niewoli rosyjskiej w czasie I wojny światowej