Żółcinek (Rhogeessa) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 36–50 mm, długość ogona 22–36 mm, długość ucha 10–17 mm, długość tylnej stopy 4–8 mm, długość przedramienia 25–32 mm; masa ciała 2,8–8 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1866 roku amerykański zoolog Harrison Allen w artykule zatytułowanym Notatki o Vespertilionidae z tropikalnej Ameryki, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. Allen wymienił dwa gatunki – Rhogeëssa parvula i Rhogeëssa tumida – nie wskazując gatunku typowego; gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Rhogeëssa tumida (żółcinek czarnoskrzydły).
Etymologia Rhogeessa (Rhogoessa, Rhogoësa, Rhogeesa, Rogheessa, Rhogessa): etymologia niejasna, Allen nie wyjaśnił znaczenia nazwy rodzajowej; być może nazwa ta jest eponimem.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona (bez ogona); DP – długość przedramienia; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxRhogeessa tumidaH. Allen, 1866żółcinek czarnoskrzydłygatunek monotypowyendemit Meksyku: atlantyckie wybrzeże od Tamaulipas na południe do środkowego Tabasco i północnego Chiapas; zakres wysokości: 0–1800 m n.p.m.DC: 3,6–4,4 cmDO: 2,7–3,5 cmDP: 2,7–3,2 cmMC: 3–5 gcentruj|150pxRhogeessa aeneaG.G. Goodwin, 1958żółcinek jukatańskigatunek monotypowypółwysep Jukatan (południowo-wschodni Meksyk, północna Gwatemala i północne Belize); zakres wysokości: poniżej 50 m n.p.m.DC: 3,7–4,3 cmDO: 2,6–3,6 cmDP: 2,6–2,9 cmMC: 3–5 gcentruj|150pxRhogeessa bickhamiA.B. Baird, M.R. Marchán-Rivadeneira, S.G. Pérez & R.J. Baker, 2012żółcinek centralnygatunek monotypowypacyficzne wybrzeże od południowego Meksyku (Chiapas) do północno-zachodniej Kostaryki (Guanacaste), na atlantyckim zboczu w Gwatemali i Hondurasie; być może Panama; zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m.DC: 4,2–4,4 cmDO: 2,2–3,6 cmDP: 2,8–3 cmMC: brak danychRhogeessa menchuaeA.B. Baird, M.R. Marchán-Rivadeneira, S.G. Pérez & R.J. Baker, 2012żółcinek honduraskigatunek monotypowyznany z 2 lokalizacji na atlantyckim wybrzeżu w Gwatemali i Hondurasie; być może północna Nikaragua; zakres wysokości: do 300 m n.p.m.DC: 4–4,4 cmDO: 2,9–3,2 cmDP: 2,9–3 cmMC: brak danychRhogeessa velillaO. Thomas, 1903żółcinek ekwadorskigatunek monotypowyrozproszone lokalizacje w zachodnim Ekwadorze (wraz z wyspą Puná) i północno-zachodnim Peru; zakres wysokości: 0–550 m n.p.m.DC: 3,9–4,3 cmDO: 2,2–3,1 cmDP:2,7–3,1 cmMC: 2,8–4,6 gRhogeessa minutillaG.S. Miller, 1897żółcinek drobny2 podgatunkiKolumbia (półwysep Guajira na południe do Caquetá i Cauca) oraz północno-zachodnia i północna Wenezuela (wraz z wyspą Margarita); zakres wysokości: 0–900 m n.p.m.DC: 4,2–4,3 cmDO: 2,8–3,4 cmDP: 2,5–2,9 cmMC: 2,7–4,3 gRhogeessa genowaysiR.J. Baker, 1984żółcinek skrytygatunek monotypowyendemit Meksyku: południowe Chiapas (2 położone blisko siebie lokalizacje na pacyficznych nizinach); zakres wysokości: 20–50 m n.p.m.DC: 3,7–5 cmDO: 2,7–3,3 cmDP: 2,8–3 cmMC: 3–5 gcentruj|150pxRhogeessa ioO. Thomas, 1903żółcinek leśnygatunek monotypowyśrodkowa i południowo-wschodnia Nikaragua na południe do Kolumbii (wraz z wyspami San Andrés i Providencia), północno-zachodniego Ekwadoru, Wenezueli, Trynidadu i Tobago, Gujany, Brazylii i Boliwii; zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m.DC: 3,7–5 cmDO: 2,9–3,3 cmDP: 2,8–3,2 cmMC: 3–6 gRhogeessa permutandisA.B. Baird, Light & Bickham, 2019gatunek monotypowyendemit Nikaragui: znany z miejsca typowego w pobliżu miasta El Rama; zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m.DC: około 4,7 cmDO: około 3,2 cmDP: brak danychMC: brak danychcentruj|150pxRhogeessa parvula H. Allen, 1866żółcinek mały2 podgatunkiendemit Meksyku: pacyficzne wybrzeże od Sonory do Oaxaca, wraz z archipelagiem Islas Marías (u wybrzeży Nayarit); zakres wysokości: 0–1480 m n.p.m.DC: 4–4,7 cmDO: 2,1–3,2 cmDP: 2,6–3 cmMC: 3–8 gRhogeessa miraLaVal, 1973żółcinek malutkigatunek monotypowyendemit Meksyku: Michoacán (kilka zapisów pomiędzy wsiami El Infiernillo i Zicuirán); zakres wysokości: 125–340 m n.p.m.DC: 3,8–3,9 cmDO: 2,6–3,3 cmDP: 2,8–2,8 cmMC: około 3 gRhogeessa hussoniGenoways & R.J. Baker, 1996żółcinek surinamskigatunek monotypowySurinam na wschód przez północną Amazonię do północno-wschodniej Brazylii, rozproszone zapisy w środkowej i południowo-wschodniej Brazylii; zakres wysokości: 285–370 m n.p.m.DC: brak danychDO: brak danychDP: około 3 cmMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek narażony, – gatunek zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Mroczkowate