Witold Bałachowski (ur. 14 października 1892 w Ciborzu, zm. 4–5 kwietnia 1940 w Katyniu) – polski nauczyciel, porucznik artylerii rezerwy Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczny, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Edmunda i Heleny z Pomierskich. Ukończył studia filologiczne w Berlinie i Poznaniu. Uczestnik I wojny światowej oraz powstania wielkopolskiego. Współorganizował 214 ochotniczy wielkopolski pułk artylerii (późniejszy 23 pap). Jako dowódca 2 baterii I dywizjonu 214 pułku artylerii 14 sierpnia 1920 wyruszył na front pomorski wojny 1920 r. Brał udział w bitwie pod Brodnicą. Organizator dywizji pomorskiej, dowódca baterii w 15 pułku artylerii ciężkiej.
W okresie międzywojennym, od 1 sierpnia 1923 pracował nieprzerwanie jako profesor w Miejskim Liceum i Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczym im. M. Kopernika w Bydgoszczy. W roku szkolnym 1933/34 pełnił obowiązki dyrektora tej placówki. Był członkiem Katolickiego Stowarzyszenia im. Piotra SkargiWiadomości Kościelne Parafii N. Marii Panny z dn. 31.01.1937, nr 10, s. 3. Aktywny działacz organizacji katolickich.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 miał przydział do 7 pac. Po agresji ZSRR na Polskę w nieznanych okolicznościach został wzięty do niewoli przez Sowietów i od grudnia 1939 był przetrzymywany w obozie jenieckim w Kozielsku. 3 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa bez numeru z 2 kwietnia 1940. Między 4 a 5 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji nadzorowanych przez Niemców pod numerem 4115 – dosłownie opisany jako Balachowski Witold (raport dzienny z 7 czerwca 1943), a przy jego zwłokach odnaleziono część legitymacji na odznakę, dwa zaświadczenia wojskowe, list, kartę szczepień. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK, pod numerem 04115, wskazany jako Bałuchowski Witold. W Archiwum Robla wspomniany jako „Bałach” we wpisie z 3 kwietnia 1940, w pamiętniku znalezionym przy szczątkach Andrzeja Riegera (pakiet 02431–19).
Mieszkał w Bydgoszczy. Był żonaty z Barbarą z Tyblewskich, miał córkę Marlenę.
Ordery i odznaczenia Medal Niepodległości – 27 czerwca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie, 1 stycznia 1986.
Upamiętnienie Jego imię i nazwisko zostało umieszczone na: tablicy wmurowanej w 1959 na ścianie byłego Technikum Kolejowego przy ul. Kopernika 1 w Bydgoszczy z nazwiskami nauczycieli Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczego, zamordowanych w latach 1939–1944, nie umieszczając informacji gdzie zginął; została ona wymieniona i odsłonięta 18 czerwca 2018; uchwałę w tej sprawie podjął 7 lutego 2018 Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przy Oddziale IPN-KŚZpNP w Gdańsku; głazie z tablicą ku czci pamięci ofiar zbrodni katyńskich z czerwca 2009, ul. Ludwikowo, skwer ks. prałata Zdzisława Peszkowskiego; tablicy upamiętniającej poznańskie i wielkopolskie ofiary Zbrodni Katyńskiej odsłoniętej w kościele pw. św. Jana Kantego na Grunwaldzie w Poznaniu – wrzesień 2017.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitanaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Ludzie związani z Bydgoszczą Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej Kategoria:Porucznicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1940