– jedno z kolegiów () Uniwersytetu w Cambridge w Anglii, ufundowane w roku 1448.

Podobnie jak wszystkie pozostałe 30 kolegiów, jest niezależną, samorządną instytucją, dysponującą własnym majątkiem i samodzielnie pozyskującą fundusze oraz prowadzącą nabór studentów.

Pełna, oficjalna nazwa kolegium to: „Kolegium Błogosławionej Dziewicy Maryi, Świętego Jana Ewangelisty i chwalebnej Dziewicy Świętej Radegundy koło: Od chwili powstania zlokalizowane było w obrębie miasta. Określenie „koło Cambridge” () jest pamiątką po klasztorze, po którym kolegium objęło grunty i budynki: początkowo jego lokalizacja znajdowała się poza granicami miasta, choć blisko nich. Z biegiem lat granice Cambridge przesunęły się poza klasztor, jednak pozostał zwyczaj określanie jego miejsca, jako położonego koło miasta. Cambridge” ().

Historia Kolegium zostało ufundowane w roku 1496 przez Johna Alcocka, biskupa Ely, w budynkach po zlikwidowanym XII-wiecznym żeńskim klasztorze benedyktyńskim pod wezwaniem św. Marii i św. Radegundy. Akt założycielski stwierdzał, że członkami kolegium mieli być rektor (), sześciu wykładowców () i sześciu „chłopców” (): Liczba 13 członków była symbolicznym odzwierciedleniem pierwszej wspólnoty chrześcijańskiej składającej się z Chrystusa i 12 apostołów. W ówczesnych klasztorach taka liczebność stałych członków wspólnoty była częstą zasadą. Statut z roku 1514 precyzuje, że „chłopcy” byli w wieku poniżej 14 lat i mieli studiować gramatykę, a nie sztuki wyzwolone – byli więc zwykłymi uczniami, a nie studentami. Mieli też pełnić funkcję akolitów.. Pierwszym rektorem został w roku 1497 William Chubbes.

Oficjalna nazwa kolegium nawiązuje do patronek klasztoru, po którym odziedziczyło ono budynki i grunty, oraz do patrona Alcocka. Chociaż w akcie założenia z roku 1496 nie ma żadnej wzmianki o jego używanej powszechnie do dziś nazwie , wiele wskazuje na to, że intencją Alcocka było, aby kolegium było znane pod takim właśnie określeniem: wezwanie kościoła odziedziczonego po klasztorze zostało zmienione na Imienia Jezus, a nazwa pojawia się już w niektórych najstarszych zachowanych dokumentach, obok nazwy właściwej, także opis pierwszej pieczęci kolegium wymienia jedynie imiona Jezusa, Marii i św. Jana, a droga (obecnie ulica) prowadząca z Cambridge do Barnwell, przy której znajduje się kolegium, nosiła już od roku 1497 nazwę .

Pomiędzy rokiem 1513 a 1515 James Stanley, kolejny biskup Ely, nadał kolegium pierwszy statut, ustalając liczbę jego członków () na ośmiu. Ponadto miało kształcić czterech młodzian () i czterech chłopców do posługi kościelnej i śpiewu w chórze; najzdolniejsi z nich mieli po ukończeniu kursu gramatyki zostawać studentami sztuk wyzwolonych. Działalność ta była tak ważnym elementem misji kolegium, że gdy po reformie studiów w roku 1549 zrezygnowano na uniwersytecie z nauczania gramatyki w ramach trivium, uczyniono wyjątek dla , gdzie szkolny kurs gramatyki prowadzono do 1570 roku. Na początku XVI wieku należało do najbiedniejszych kolegiów – uposażenie jego członków było najniższe na uniwersytecie, co powodowało trudności w znalezieniu chętnych do objęcia ich stanowisk. Chociaż ta sytuacja finansowa poprawiła się w okresie panowania Elżbiety I, to aż do późnych lat XIX wieku należało ono do kolegiów najmniejszych i najgorzej uposażonych. Pomiędzy rokiem 1560 a 1860 kolegium kształciło przede wszystkim kler dla Kościoła Anglii.

W okresie reformacji wielu członków zaangażowało się w działalność polityczną, naukową i religijną na rzecz tego nowego ruchu, choć postawy konserwatywne były tu spotykane częściej niż w innych kolegiach. Trzech członków kolegium – Thomas Cranmer, John Bale i Thomas Goodrich – wzięło udział w tłumaczeniu i redagowaniu nowego wydania Biblii (nazywanego później m.in. Biblią Cranmera). pozostawało na uboczu konfliktu religijnego, który wstrząsał uniwersytetem przez całe stulecie, obejmujące przełom XVI i XVII wieku. Wynikało to z faktu, że z jednym wyjątkiem wszyscy jego członkowie opowiedzieli się jednoznacznie po stronie umiarkowanego anglikanizmu.

W trakcie angielskiej wojny domowej członkowie stanęli po stronie monarchii, podobnie jak reszta Uniwersytetu w Cambridge. W roku 1642 kolegium wsparło finansowo króla Karola I, przekazując mu swoje srebra (1201 uncji, czyli ok. 37,5 kg). W odwecie Oliver Cromwell kazał uwięzić i przewieźć do londyńskiej Tower rektora Richarda Sterne’a: W podobny sposób zostali potraktowani rektorzy kolegiów i .. W listopadzie 1643 roku większość wykładowców opuściła Cambridge, a wkrótce potem budynki kolegium zamieniono w koszary wojsk Cromwella. Purytanie zdewastowali wchodzącą w ich skład kaplicę, niszcząc jej wystrój i witraże (wcześniej członkowie kolegium zdołali ukryć przed nimi organy i naczynia liturgiczne, zakopując je w ogrodzie rektora). Pomimo tych wydarzeń, przez cały okres wojny kształciło studentów: W roku 1644 uwięziono na ponad 3 lata jednego z kolejnych rektorów, Stephena Halla. 14 członków zostało też wydalonych z uniwersytetu, a ich miejsca, choć w mniejszej liczbie, zajęły osoby lojalne wobec parlamentu. Z wyrzuconej czternastki w okresie restauracji powróciło do kolegium trzech..

W roku 1671 Tobias Rustat ufundował specjalne stypendium dla synów zmarłych pastorów anglikańskich, dające im możliwość odbycia studiów licencjackich i magisterskich, by następnie mogli uzyskać święcenia kościelne. Stypendystów było ośmiu (z biegiem lat ich liczba doszła do 17) i stanowili oni odrębną społeczność w obrębie kolegium, wyróżniającą się między innymi kolorem tog akademickich. Znanymi stypendystami byli Samuel Taylor Coleridge i David Hartley. Stypendium Rustata utrwalało charakter kolegium jako miejsca kształcenia kleru anglikańskiego.

Przełomowym okresem w historii była druga połowa XIX wieku. Rozwój, jaki wówczas nastąpił, był zasługą jego członka (od roku 1860) i rektora (1865–1912) – Henry’ego Arthura Morgana. Jego sposobami na przyciągnięcie studentów okazało się podniesienie poziomu zaufania między ich rodzicami a wykładowcami oraz nacisk na osiągnięcia studenckich drużyn sportowych: W latach 80. reprezentowanie swojego kolegium w rywalizacji sportowej było już powszechną ambicją, a reputacja i liczba nowych studentów kolegiów zaczęły zależeć od wyników sportowych osiąganych przez ich członków.. Morgan angażował się też w reformy obejmujące w tym okresie cały uniwersytet i polegające między innymi na poszerzeniu spektrum studiów i badań, rezygnację z obowiązkowej nauki greki, porzucenie zasady utrzymywania celibatu przez członków kolegiów oraz dopuszczenie kobiet do zdobywania tytułów naukowych. Dzięki tym działaniom liczba studentów w roku 1881 była siedmiokrotnie większa niż jeszcze 20 lat wcześniej, co uczyniło trzecim pod względem wielkości kolegium uniwersytetu. Do rozwoju przyczynił się też znaczny wzrost jego dochodów dzięki sprzedaży rozległych terenów odziedziczonych po klasztorze benedyktynek – zapotrzebowanie na grunty wzrosło w tym okresie istotnie ze względu na rozwój kolei i budownictwa.

W latach 70. XX wieku zaczęto przyjmować do kobiety: najpierw (w roku 1976) jako członków, a następnie jako studentki studiów magisterskich (1977) i licencjackich (1979).

Struktura i władze Za działalność kolegium odpowiadają rektor () i członkowie (). Głową społeczności kolegium jako całości jest prezes () wybierany przez członków na trzyletnią kadencję. Nadzór i zarządzanie sprawami kolegium spoczywa na jego radzie ().

Współczesność Kolegium przyjmuje studentów na wszystkie kierunki dostępne na uniwersytecie. Studenci przyjmowani są niezależnie od kraju pochodzenia. W roku akademickim 2015–16 w studiowało 527 studentów studiów licencjackich, 94 – magisterskich i 191 – doktoranckich.

Według rankingu , szeregującego kolegia Uniwersytetu w Cambridge, według wyników uzyskiwanych od roku 1997 na egzaminach przez ich członków będących studentami studiów licencjackich, zajęło w 2017 roku 14. miejsce – 28,1% jego studentów uzyskało najwyższe noty (). Najwyższą – 4. – pozycję kolegium zajęło w roku 2014, a średnia zajmowana pozycja to 10,1.

Roczne koszta utrzymania kolegium wyniosły w roku akademickim 2015–16 12,90 mln £, a przychód – 14,57 mln £. Wartość należących do aktywów wynosiła w tymże roku ponad 309 mln £.

Kolegium siostrzanym dla w Uniwersytecie Oksfordzkim jest .

Znani absolwenci i członkowie Trzech członków kolegium zostało laureatami nagrody Nobla: NoblistaDziedzinaRok Philip Warren AndersonFizyka1977 Peter D. MitchellChemia1978 Eric MaskinEkonomia2007

Absolwentami byli między innymi: Jacob Bronowski Samuel Taylor Coleridge Thomas Cranmer David Hartley Thomas Malthus Roger Scruton Laurence Sterne

Budynki Kolegium zajmuje teren w północnej części centrum Cambridge. Od rzeki Cam oddziela je na północy park Jesus Green. Cechą charakterystyczną jest duża ilość zieleni – 24 akry (prawie 10 hektarów) terenów sportowych i ogrodów.

Brama Główna () right|thumb|Brama Główna z prowadzącymi do niej „kominami” Brama prowadząca na pierwszy dziedziniec ma typową dla najstarszych kolegiów Cambridge formę czworokątnej wieży. Spośród innych wież-bram wyróżnia ją brak ośmiokątnych wieżyczek w każdym z jej rogów. Bramę wybudowano w pierwszych latach istnienia kolegium. Na jej łuku umieszczono herby króla Henryka VII, który potwierdził akt utworzenia , oraz biskupstwa Ely i Johna Alcocka. W niszy zajmującej środkową część wieży, nad łukiem bramy, umieszczono w późniejszych latach posąg założyciela kolegium.

Otoczony murami chodnik prowadzący do bramy z ulicy nazywany jest tradycyjnie (). Pochodzenie tej nazwy nie jest pewne: wzięto ją albo od zdobiących przez pewien czas wieżę kominów, albo od dawnego francuskiego słowa oznaczającego przejście.

Kaplica () left|thumb|Kaplica kolegium Wzniesiona z kamienia w pierwszej połowie XIII wieku kaplica jest pamiątką po klasztorze, na którego terenie ono powstało. Stanowi przykład wczesnego gotyku angielskiego i jest najstarszą kaplicą uniwersytecką w Cambridge. Ponieważ jej wielkość przekraczała potrzeby , została ona przebudowana jeszcze za czasów Alcocka: skrócono ją, adaptując zachodnią nawę na pomieszczenia mieszkalne, oraz zwężono, likwidując kaplice w transeptach. W roku 1815 odkryto w kaplicy oryginalne XII-wieczne sakrarium. W latach 1846–47 pod kierownictwem Augustusa Pugina wykonano remont kaplicy, rekonstruując przy tym jej wschodnią ścianę i dach na podstawie zachowanych opisów.

Herb kolegium Kolegium otrzymało swój herb w roku 1575 na wniosek rektora, Thomasa Ishella. Widniejące na nim głowy kogutów są rebusem, ukrywającym nazwisko założyciela (ang. oznacza koguta). W XVI wieku na czarnym pasie oddzielającym głowy umieszczano mitrę biskupią, jednak później zrezygnowano z tego elementu.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Kolegia uniwersytetu w Cambridge