Aria (wł. aria, l.mn. arie dosł. powietrze) – wokalno-instrumentalny gatunek z kantylenowo rozwiniętym głosem solowym.
Aria jest zwykle częścią większej formy muzycznej, jak kantata, oratorium lub opera. Umieszczana jest najczęściej w punkcie kulminacyjnym dramaturgii utworu. Na ogół przyjmuje formę pieśni trzyczęściowej.
Istnieją następujące rodzaje arii: aria de cour – krótka pieśń zwrotkowa, na jeden lub kilka głosów z towarzyszeniem lutni, rozpowszechniona we Francji w XVI i XVII w.; aria wariacyjna – oparta na ostinatowej melodii basowej, pojawiła się ok. 1600; aria da capo – aria trzyczęściowa o budowie ABA, szczególnie rozwinęła się w szkole neapolitańskiej; aria dal segno – łączyła elementy arii da capo i formy sonatowej z kontrastującymi tematami, była charakterystyczna dla opery seria; arietta – aria o mniejszych rozmiarach, przedstawiana zwykle w formie 2-częściowej lub jako utwór instrumentalny; cavatina – krótkie arioso, zamykające recytatyw, miała niewielkie rozmiary, prostą strukturę, charakter liryczny; aria di bravura – aria, której głównym zadaniem był popis możliwości wokalnych; aria polonezowa – pojawiła się w muzyce polskiej i niemieckiej XIX w.
Zobacz też
Aria katalogowa Aria z kurantem Aria na strunie G
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pieśni (formy muzyczne) Kategoria:Formy wokalne