Federalne Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (niem. Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung, BMZ) jest resortem rządu federalnego Niemiec odpowiedzialnym za realizację polityki rozwojowej i koordynację współpracy z krajami partnerskimi. Jego głównym celem jest przeciwdziałanie ubóstwu i nierównościom na świecie oraz wspieranie zrównoważonego rozwoju zgodnie z Agendą 2030 ONZ i porozumieniem paryskim.
Historia Federalne Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju powstało 14 listopada 1961 roku. Pierwszym ministrem został Walter Scheel. Początkowo BMZ pełniło głównie funkcję koordynacyjną, a wiele kompetencji spoczywało wciąż w rękach MSZ, resortu gospodarki i finansów. Od lat 70. ministerstwo zaczęło przejmować szersze kompetencje, w tym w zakresie współpracy technicznej i finansowej. W 1998 roku BMZ przejęło przewodnictwo w polityce rozwojowej UE.
Od 1993 roku nosi aktualną nazwę – Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung.
Zadania BMZ odpowiada za niemiecką politykę rozwojową, obejmującą planowanie i polityczne sterowanie współpracą rozwojową, koordynację współpracy z krajami partnerskimi, organizacjami międzynarodowymi i rozwojowymi bankami, a także działania edukacyjne i informacyjne z zakresu polityki rozwoju.
Ministerstwo postrzega się jako „ministerstwo transformacji” wspierające globalne przejście do zrównoważonej i sprawiedliwej gospodarki, jednocześnie promując pokój, wolność i prawa człowieka. BMZ uznaje partnerstwo i odpowiedzialność za podstawowe wartości globalnej współpracy, podkreślając konieczność solidarności i sprawiedliwości społecznej jako uniwersalnych zasad.
Struktura organizacyjna BMZ nie posiada klasycznej struktury podległych urzędów. Realizację projektów powierzono tzw. organizacjom wykonawczym, które współpracują z podmiotami lokalnymi wyznaczanymi przez rządy krajów partnerskich. Ministerstwo zatrudnia ok. 1184 pracowników, z których połowa pracuje w Bonn (pierwsza siedziba), a połowa w Berlinie. Ponadto około 130 pracowników wykonuje zadania za granicą – w ambasadach, konsulatach generalnych oraz przy organizacjach międzynarodowych.
BMZ składa się z sześciu działów, które odpowiadają m.in. za planowanie projektów, współpracę z partnerami międzynarodowymi, działania informacyjne oraz koordynację na poziomie multilateralnym.
Obecność zagraniczna BMZ deleguje swoich pracowników do licznych krajów partnerskich oraz organizacji międzynarodowych. Pracownicy resortu działają m.in. w takich miejscach jak: Addis Abeba, Bagdad, Bamako, Brasília, Dhaka, Jaunde, Kigali, Lima, Nairobi, Nowy Jork, Paryż, Phnom Penh, Pristina, Ramallah, Tunis, Windhuk i wiele innych. Obecność BMZ obejmuje również stałe przedstawicielstwa Niemiec przy ONZ, OECD i UE.
Resort aktywnie uczestniczy w pracach dyrektoriatów światowych i regionalnych banków rozwoju oraz wspiera działalność organizacji takich jak UNDP czy Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa (IFAD).
Polityka rozwoju Działania BMZ wpisują się w założenia Agendy 2030 i obejmują walkę z ubóstwem, głodem, chorobami oraz promowanie dostępu do edukacji i ochrony środowiska. Ministerstwo kładzie szczególny nacisk na partnerstwo z krajami rozwijającymi się, wspierając je w budowaniu własnych struktur społeczno-gospodarczych.
Rozwój postrzegany jest jako wspólna odpowiedzialność – zarówno społeczeństw, jak i rządów. BMZ odrzuca przestarzałe pojęcie „pomocy rozwojowej”, zamiast tego promując partnerską współpracę oraz wzajemne uczenie się i wzmacnianie zdolności samodzielnego działania państw partnerskich.
Współpraca międzynarodowa BMZ współpracuje z innymi ministerstwami federalnymi, Unią Europejską i OECD w ramach wspólnej polityki rozwoju. Kluczowym celem jest zapewnienie spójności polityki (tzw. Policy Coherence for Development), co pozwala na skuteczniejsze wykorzystanie środków publicznych oraz wzmacnia wiarygodność międzynarodową Niemiec.
Resort promuje koordynację działań rozwojowych również w ramach UE, zgodnie z zasadami zapisanymi w Traktacie z Maastricht, Traktacie lizbońskim oraz Europejskim Konsensusie na rzecz Rozwoju.
Znaczenie współpracy rozwojowej BMZ odwołuje się do doświadczeń powojennych Niemiec jako państwa, które samo korzystało z pomocy międzynarodowej (np. Plan Marshalla). Dziś Niemcy, jako jedno z najbogatszych państw świata, czują odpowiedzialność za wspieranie rozwoju globalnego, promując pokój, demokrację, prawa człowieka i zrównoważony wzrost gospodarczy. Działania BMZ mają służyć nie tylko krajom partnerskim, ale także wzmocnieniu bezpieczeństwa i stabilności w Europie i na świecie.
Lista ministrów Nr. Imię i nazwisko Okres urzędowania Partia Uwagioddo 1 Walter Scheel Wolna Partia Demokratyczna Jako minister ds. współpracy gospodarczej. 2 Werner Dollinger Unia Chrześcijańsko-Społeczna 3 Hans-Jürgen Wischnewski Socjaldemokratyczna Partia Niemiec 4 Erhard Eppler Socjaldemokratyczna Partia Niemiec 5 Egon Bahr Socjaldemokratyczna Partia Niemiec 6 Marie Schlei Socjaldemokratyczna Partia Niemiec 7 Rainer Offergeld Socjaldemokratyczna Partia Niemiec 8 Jürgen Warnke Unia Chrześcijańsko-Społeczna 9 Hans Klein Unia Chrześcijańsko-Społeczna 10 Jürgen Warnke Unia Chrześcijańsko-Społeczna 11 Carl-Dieter Spranger Unia Chrześcijańsko-Społeczna Jako minister ds. współpracy gospodarczej i rozwoju. 12 Heidemarie Wieczorek-Zeul Socjaldemokratyczna Partia Niemiec 13 Dirk Niebel Wolna Partia Demokratyczna 14 Gerd Müller Unia Chrześcijańsko-Społeczna 15 Svenja Schulze Socjaldemokratyczna Partia Niemiec 16 Reem Alabali-Radovan teraz Socjaldemokratyczna Partia Niemiec
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Ministerstwa w Niemczech