thumb|Porażone liście mahonii Cumminsiella mirabilissima (Peck) Nannf. – gatunek grzybów z rodziny rdzowatych (Pucciniaceae). Pasożyt niektórych gatunków roślin z rodzaju berberys i mahonia. W Polsce występuje tylko na mahonii pospolitej, wywołując u niej chorobę zwaną rdzą mahonii.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Uromyces, Pucciniaceae, Pucciniales, Incertae sedis, Pucciniomycetes, Pucciniomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1881 r. Charles Horton Peck, nadając mu nazwę Puccinia mirabilissima. Obecną nazwę nadał mu John Axel Nannfeldt w 1947 r. Synonimy: Coeomurus sanguineus (Peck) Kuntze 1898 Cumminsiella sanguinea (Peck) Arthur 1933 Dicaeoma mirabilissimum (Peck) Kuntze 1898 Puccinia mirabilissima Peck 1881 Uromyces sanguineus Peck 1879 Uropyxis mirabilissima Magnus 1892 Uropyxis sanguinea Arthur 1907
Morfologia i cykl życiowy Rdza jednodomowa – cały jej cykl życiowy odbywa się bez zmiany żywiciela. Rdza pełnocyklowa, wytwarzająca wszystkie typowe dla rdzowców rodzaje zarodników.
Spermogonia (pyknidia) żółte na obydwu stronach porażonych liści w zwartych, kolistych grupkach. Pojedyncze ma średnicę 25–28 × 25–27 μm. spermacja hialinowe, elipsoidalne do jajowatych, o rozmiarach 5–7 × 3–4 μm. Ecja żółtopomarańczowe na dolnej stronie liści, kubkowate, w zwartych grupach o kolistym kształcie. Ecjospory kuliste do elipsoidalnych, o rozmiarach 15–24 × 13–21 μm. Mają hialinową ścianę o grubości 1,0–1,5 μm i 3–5 por rostkowych o średnicy 3–5 μm. Pokryte są brodawkami o wysokości 0,5 μm. Uredinia na obydwu stronach liści, ale głównie na dolnej, rozproszone, jasnobrązowe, grudkowate. Urediniospory odwrotnie jajowate, gruszkowate lub maczugowate, o rozmiarach 20–40 (–45) × 16–28 μm. Mają bladożółtą ścianę o grubości 0,7–2,0 μm na bokach i do 3 μm na wierzchołku. Pokryte są brodawkami o wysokości 0,5 do 1,0 μm i mają 3–4 równikowe pory rostkowe z bladymi, płytkimi kapturkami. Telia ciemnobrązowe, powstające z urediniów. Teliospory 2–komórkowe, szeroko elipsoidalne, o zaokrąglonych końcach, rozmiarach 22–42(–44) × 18–30 μm, wyraźnie zwężone na przegrodzie. Zewnętrzna warstwa ich ściany komórkowej jest pomarańczowo-brązowa, o grubości 1,0–2,0 μm, wewnętrzna jaśniejsza, o grubości 0,5–1,0 μm, ale wokół porów ma grubość do 3,0 μm. Powierzchnia teliospor pokryta brodawkami o wysokości 0,3–0,7 μm i średnicy 0,5–1,0 μm. W każdej komórce teliospory 2 pory rostkowe. Trzonek hialinowy, trwały, o długości do 150 μm.
Występowanie Cumminsiella mirabilissima pochodzi z Ameryki Północnej. Do Europy została zawleczona wraz z sadzonkami roślin we wczesnych latach dwudziestych XX wieku. Obecnie w Europie jest szeroko rozprzestrzeniona. W Polsce występuje pospolicie, tylko na mahonii pospolitej (Mahonia aquifolium).
Jej żywicielami są: Mahonia repens, Berberis aquifolium (synonim: Mahonia aquifolium), Mahonia japonica
Przypisy
Kategoria:Rdzowate Kategoria:Mykobiota Polski