Bohdan Butenko (ur. 8 lutego 1931 w Bydgoszczy, zm. 14 października 2019) – polski rysownik, ilustrator i grafik, autor komiksów oraz książek.
Życiorys Urodził się w Bydgoszczy, gdzie mieszkał z rodzicami do wybuchu II wojny światowej; okres okupacji przetrwał w Warszawie. Po wojnie mieszkał w Pruszkowie przy ul. Kościuszki, maturę zdał w Liceum Ogólnokształcącym im. Tomasza Zana w tym mieście. Studia rozpoczął w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych, która w 1950 została połączona z Akademią Sztuk Pięknych i funkcjonowała następnie pod nazwą Akademia Sztuk Plastycznych w Warszawie. W 1955 został absolwentem tej uczelni; obronił dyplom w pracowni Jana Marcina Szancera.
Karierę artystyczną rozpoczął w 1955 jako redaktor artystyczny w wydawnictwie Nasza Księgarnia. Współpracował z czasopismami dla dzieci, tj. „Miś”, „Świerszczyk”, „Płomyczek”, „Płomyk”. Był twórcą postaci Gapiszona, Kwapiszona, Gucia i Cezara, ilustratorem wielu książek dla dzieci. Wykonał kilkaset opracowanych graficznie i zilustrowanych książek (własnych i cudzych). Opracowywał graficznie również publikacje informacyjne i edukacyjne (m.in. Encyklopedię Warszawy oraz Pisarzy świata. Słownik encyklopedyczny). Był również autorem scenografii dla Kabaretu Starszych Panów oraz licznych scenografii teatralnych. Przez około dwadzieścia lat współpracował z Telewizją Polską. Bohdan Butenko większość swoich prac podpisywał Butenko pinxit – z użyciem łacińskiego wyrażenia oznaczającego namalował. Stworzone przez niego postacie Gapiszona, Kwapiszona, Gucia i Cezara znalazły się na czterech znaczkach pocztowych wydanych w 2011 przez Pocztę Polską.
Członek Związku Polskich Artystów Plastyków (w latach 1955–1982) oraz Międzynarodowej Izby ds. Książek dla Młodych (IBBY). W latach 1990–2011 pełnił funkcję prezesa Fundacji Świat Dziecka, której był współzałożycielem. Opracował projekt statuetek Donga, przyznawanych przez tę instytucję.
Otrzymał m.in. trzykrotnie nagrodę przyznawaną w ramach Internationale Buchkunst-Ausstellung w Lipsku, różne nagrody i wyróżnienia w konkursie PTWK „Najpiękniejsza Książka Roku”. W 1990 ilustrowana przez niego książka O Felku, Żbiku i Mamutku została uznana książką roku przez polską sekcję IBBY.
W 2022 Bohdan Butenko został patronem przedszkola i żłobka „Filip i Maja” w Dąbrowie Górniczej. W 2023 ukazała się poświęcona mu publikacja Bohdan Butenko. Pinxit i cała reszta autorstwa Dariusza Rekosza.
Wybrane wystawy Wystawy indywidualne: Paryż – 1964, 1966, 1992, Bratysława – 1966, Budapeszt – 1967, 1994, Tokio – 1979, Sztokholm – 1989, Berlin Zachodni – 1989, Kopenhaga – 1990, Praga – 1991, Baltimore – 1993, Warszawa – 1999, Oświęcim – 2000, Suwałki – 2001, Poznań – 2001, 2004, 2011, Szczecin – 2003, Sopot – 2003. Brał także udział w wystawach zbiorowych, m.in. w Biennale Ilustracji Bratysława, IBA w Lipsku i Międzynarodowych Targach Książki Dziecięcej w Bolonii.
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2011). Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2006) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1976) Order Uśmiechu (2012) Nagroda Prezesa Rady Ministrów za twórczość artystyczną (1974) Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2006) „Pegazik”, nagroda Poznańskich Spotkań Targowych (2006) „Guliwer w krainie Liliputów”, nagroda kwartalnika „Guliwer” Nagroda specjalna Fundacji „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom” (2011)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Ludzie urodzeni w Bydgoszczy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polscy autorzy komiksów Kategoria:Polscy ilustratorzy Kategoria:Polscy rysownicy Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2019