Marcos António da Fonseca Portugal, też Portogallo (ur. 24 marca 1762 w Lizbonie, zm. 7 lutego 1830 w Rio de Janeiro) – portugalski kompozytor i dyrygent.
Życiorys Został ochrzczony jako Marcos, syn Manuela Antónia da Ascenção i Joaquiny Teresy Rosy, w dzieciństwie i młodości nazywany Marcos António. Odrzucił nazwisko ojca, przybierając nazwisko protektora rodziny – José Correia da Fonseca Portugal.
6 sierpnia 1771 został przyjęty do Seminário da Patriarcal w Lizbonie, gdzie studiował kompozycję u João de Sousy Carvalho; uczył się tam także śpiewu i gry organowej. W latach 1783–1785 pracował jako śpiewak i organista kościelny. W tym czasie rozpoczął działalność kompozytorską. W latach 1785–1792 był dyrygentem Teatro do Salitre w Lizbonie. W 1792, jako stypendysta dworu królowej Marii I, wyjechał do Neapolu, gdzie komponował i wystawiał opery i operetki, cieszące się dużym powodzeniem. Jego opera La confusione della somiglianza była wystawiana w także Dreźnie, Mediolanie, Wiedniu i Berlinie.
Po powrocie od Lizbony w 1800 został kierownikiem i pierwszym kapelmistrzem kapeli królewskiej oraz dyrektorem Teatro Nacional de São Carlos, którą to funkcję sprawował przez 10 lat. Gdy w listopadzie 1807 wojska Napoleona weszły do Lizbony Portugal nie wyjechał razem z rodziną królewską do Brazylii, tylko pozostał w kraju i nadal prowadził Teatr. W tym czasie finał jego kantaty La speranza został zaadaptowany na portugalski hymn narodowy i pełnił tę funkcję do 1834. W styczniu 1811 Portugal wraz ze swoim bratem Simão (kompozytorem muzyki kościelnej) wyjechał do Rio de Janeiro i dołączył do królewskiego dworu. Tam ponownie objął stanowisko kierownika i pierwszego kapelmistrza kapeli dworskiej, znacznie podnosząc poziom wykonawczy zespołu muzycznego i operowego. W 1813 został dyrektorem nowo otwartego Teatro São João, w którym wystawiał również swoje opery i utwory sceniczne.
Po śmierci królowej Marii I skomponował w 1817 hymn aklamacyjny dla króla Jana VI. Jego utwór Hino da independência skomponowany dla uczczenia uzyskania przez Brazylię niepodległości, został po raz pierwszy wykonany 12 października 1822.
Podczas pobytu w Brazylii Portugal ciężko się rozchorował i nie wrócił już do ojczyzny. Zmarł w Rio de Janeiro w 1830.
Twórczość Portugal komponował przede wszystkim utwory sceniczne różnego rodzaju: opery (seria i buffa), operetki, farsy, burleski, intermezza do tekstów głównie portugalskich i włoskich, utrzymanych w powszechnie wówczas panującym stylu szkoły neapolitańskiej trzeciej generacji. Styl włoski cechuje również jego pieśni, utwory wokalno-instrumentalne i kompozycje o charakterze religijnym.
Reprezentacje W 2023 roku In Mateus Palace ogłosił powrót opery „Le donne cambiate” Marcosa Portugala jako najbardziej afirmatywny kamień milowy XXXI edycji Międzynarodowych Letnich Spotkań. Spektakl miał międzynarodową obsadę, kierownictwo muzyczne Ricardo Bernardesa i scenografię Nicolása Isasiego. Po raz pierwszy opera została wykonana z instrumentami z epoki i w wersji portugalskiej z udziałem Mateus Baroque Orchestra w Teatro de Vila Real.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kompozytorzy klasycyzmu Kategoria:Ludzie urodzeni w Lizbonie Kategoria:Urodzeni w 1762 Kategoria:Zmarli w 1830 Kategoria:Portugalscy kompozytorzy operowi