Pewnego razu... w Hollywood (ang. Once Upon a Time in Hollywood) – amerykański komediodramat z 2019 roku w reżyserii Quentina Tarantino, który jest także autorem scenariusza.
W rolach głównych wystąpili: Leonardo DiCaprio, Brad Pitt, Margot Robbie, Al Pacino, Kurt Russell, Margaret Qualley, Emile Hirsch, Austin Butler, Bruce Dern, Timothy Olyphant, Julia Butters i Dakota Fanning. Światowa premiera filmu odbyła się 21 maja 2019 roku na Festiwalu filmowym w Cannes; z kolei amerykańska 26 lipca 2019. W Polsce obraz zadebiutował 16 sierpnia 2019.
Film opowiada historię aktora Ricka Daltona (DiCaprio) oraz jego dublera i przyjaciela Cliffa Bootha (Pitt), którzy po powrocie do Hollywood próbują odnaleźć się w gwałtownie zmieniającym się przemyśle filmowym końca lat 60. XX wieku. Obraz przedstawia też wątek sekty Charlesa Mansona planującej dokonać mordu w willi reżysera Romana Polańskiego i jego żony Sharon Tate (Margot Robbie).
Założeniem reżysera było przeobrażenie współczesnego Los Angeles w Los Angeles z 1969 roku bez użycia komputerowych efektów specjalnych. Na potrzeby scen z historycznymi, nieistniejącymi już budowlami, rekonstruowano poszczególne obiekty, tworząc autentyczną scenografię bądź stosując tradycyjne, fizyczne efekty wizualne.
Dziewiąty film Tarantino odniósł sukces komercyjny, zarabiając blisko 374 miliony dolarów. Otrzymał przy tym w większości pozytywne recenzje od krytyków, którzy chwalili głównie scenariusz, reżyserię, aktorstwo i scenografię, a także określali film jako „list miłosny Tarantino do Los Angeles lat 60.” Obraz zdobył ponadto trzy Złote Globy oraz dziesięć nominacji do Oscara, które przełożyły się na dwie wygrane statuetki – dla Pitta za najlepszą rolę drugoplanową oraz Barbary Ling i Nancy Haigh za najlepszą scenografię i dekorację wnętrz.
Amerykański Instytut Filmowy umieścił Pewnego razu... w Hollywood w zestawieniu Top 10 najlepszych filmów 2019 roku.
Fabuła Akcja rozpoczyna się 8 lutego 1969, gdy aktor Rick Dalton spotyka się w restauracji z producentem filmowym Marvinem Schwarzem. Dalton, choć był niegdyś gwiazdą telewizyjną znaną z głównej roli w serialu Prawo forsy, głównie występuje gościnnie w popularnych amerykańskich produkcjach. Schwarz w trakcie rozmowy uświadamia Daltona, że małe role grane przez niego od paru lat całkowicie rujnują mu filmową renomę. W związku z tym Schwarz proponuje aktorowi, aby ten poleciał do Włoch i zagrał kilka kreacji w spaghetti westernach. Rick pogrąża się w rozpaczy nad faktem, że jego kariera aktorska stanęła na skraju załamania.
Wkrótce dubler i przyjaciel Ricka – Cliff Booth, będący zarazem jego kierowcą – odwozi Daltona do jego domu w Beverly Hills. Wtedy Rick zauważa, że w sąsiednim domu mieszka ceniony reżyser Roman Polański wraz ze swoją żoną Sharon Tate. Dalton dochodzi wówczas do wniosku, że zaprzyjaźniwszy się z sąsiadami, mógłby dostać rolę w filmie Polańskiego i podbudować swoją pozycję w Hollywood.
Następnego dnia Charles Manson przyjeżdża pod willę Polańskiego, gdzie zastaje Sharon i jej kolegę Jaya Sebringa. Nieproszony gość pyta Jaya o producenta muzycznego – Terry’ego, który kiedyś mieszkał w tym domu, lecz Sebring odpowiada, że Terry się stąd wyprowadził, po czym odprawia Mansona.
Cliff Booth, jadąc przez Los Angeles, zatrzymuje się na skrzyżowaniu, gdzie spotyka hipiskę o pseudonimie „Pussycat”. Podwozi ją do celu podróży, którym okazuje się ranczo , gdzie „Pussycat” mieszka wraz z „”. Miejsce to służyło niegdyś jako plener do kręcenia westernów, a Cliff, który wówczas tam pracował, postanawia zawieźć autostopowiczkę na ranczo. Gdy docierają do celu, „Pussycat” przedstawia Bootha przyjaciołom z „rodziny”, po czym Cliff, pomimo sprzeciwu hipisów, idzie zobaczyć się ze Spahnem. Kiedy wraca, okazuje się, że opona samochodu została przebita przez jednego z członków sekty. Cliff zmusza siłą sprawcę do wymiany opony na nową, a następnie odjeżdża z rancza.
Marvin Schwarz załatwia Daltonowi rolę w westernie Sergio Corbucciego Nebraska Jim, w związku z czym aktor wraz z Boothem leci do Włoch. Tam Rick gra również role w trzech innych filmach, a także żeni się z włoską aktorką Francescą Capucci. Po sześciu miesiącach Rick i Cliff wracają do Stanów Zjednoczonych.
8 sierpnia 1969 Rick wraz z Francescą oraz Cliffem lądują samolotem w Los Angeles, po czym we troje udają się do domu Daltona. Wieczorem Dalton i Booth jadą do knajpy napić się alkoholu, zostawiając śpiącą Francescę w domu wraz z niezwykle posłusznym psem Cliffa – pitbullem Brandy. Tymczasem będąca w ostatnim miesiącu ciąży Sharon Tate wraz ze swoimi przyjaciółmi wraca z restauracji do swojej willi. Niedługo potem Rick i Cliff wracają do sąsiadującego z posesją Polańskiego domu Daltona. Booth wychodzi na spacer z psem i zapala nasączonego LSD papierosa, którego kupił pół roku wcześniej od jednej z hipisek z rancza. Pod posiadłość Daltona przyjeżdżają członkowie „rodziny” – „Tex”, „Sadie”, „” oraz „Flower Child”, by na polecenie „Charliego” zabić wszystkich przebywających w willi Polańskiego. Pijany Rick, słysząc hałas silnika samochodowego, wychodzi na ulicę i wygania hipisów. Ci, cofnąwszy się samochodem, uświadamiają sobie, że mężczyzna, który zrobił im awanturę to aktor, którego znają z serialu. „Sadie” wpada na pomysł, żeby zabić Daltona, gdyż to on, niejednokrotnie dokonując morderstw na filmach „nauczył ich zabijać”. Przewodzący bandą „Tex” aprobuje tę myśl, w związku z czym grupa zmienia plan i postanawia dokonać mordu w domu Daltona. Członkowie sekty ruszają pieszo do posiadłości Ricka, jednak „Flower Child” cofa się do auta i ucieka.
Banda Mansona wdziera się do domu Daltona, gdzie zastaje będącego pod wpływem LSD Cliffa. „Tex” mierzy z pistoletu do Bootha, który nie jest pewien czy napastnicy są prawdziwi i śmieje się, beztrosko z nimi rozmawiając. „Katie” na rozkaz „Texa” przyprowadza Francescę z sypialni. „Tex” odbezpiecza pistolet, na co Booth, który rozpoznaje intruzów z rancza wydaje swojemu psu sygnał do ataku. Brandy skacze na „Texa”, wytrącając mu broń i zaczyna go gryźć. „Sadie” rzuca się z nożem na Cliffa, który w samoobronie ciska w jej twarz puszkę z karmą, powalając napastniczkę na ziemię. Booth następnie szczuje ją psem, który dopada dziewczynę. „Tex” atakuje Cliffa nożem, lecz ten odpiera atak i zabija członka bandy w walce wręcz. „Katie” wbija nóż Boothowi w udo, w wyniku czego Cliff łapie hipiskę za włosy i wielokrotnie uderza jej głową o ściany oraz gzyms kominkowy, doprowadzając kobietę do zgonu poprzez brutalne zmasakrowanie twarzy. „Sadie” chwyta pistolet „Texa” i oddaje strzał, który odstrasza Brandy. Ranny Cliff traci przytomność, a zakrwawiona i oślepiona „Sadie” rozbijając szybę, pada na taras, gdzie przebywa Rick, który do tej pory, z powodu zagłuszającej muzyki nie był świadomy trwającej walki. Dziewczyna wpada do basenu, a gdy zaczyna dziko strzelać, Dalton biegnie do garażu po pochodzący z planu filmowego miotacz ognia i pali nim agresorkę.
Wkrótce na miejsce przyjeżdża pogotowie ratunkowe i policja, której Rick, Cliff i Francesca zdają relację. Ambulans zabiera rannego Bootha do szpitala, a Dalton wchodzi w rozmowę z Jayem Sebringiem z domu Polańskiego. Gdy Jay pyta, co się stało, Rick opowiada o napadzie hipisów i próbie zabójstwa. Do rozmowy dołącza ciężarna Sharon, która zaprasza Ricka na drinka. Ten przyjmuje zaproszenie, a po chwili Tate przedstawia mu resztę swoich gości – Wojtka Frykowskiego i Abigail Folger.
Obsada mały|upright=1.2|Odtwórcy głównych ról: Brad Pitt, Margot Robbie i Leonardo DiCaprio
Opracowano na podstawie materiału źródłowego.
Produkcja mały|skaluj=0.85|Quentin Tarantino, reżyser filmu Rozwój projektu i scenariusz Reżyser filmu, Quentin Tarantino, wpadł na jego pomysł, kręcąc utwór Grindhouse: Death Proof (2007) z Kurtem Russellem w jednej z ról. Russell w tym czasie stale współpracował z jednym dublerem kaskaderskim od kilku lat, co zainspirowało reżysera do stworzenia dzieła o fikcyjnym aktorze i jego dublerze. Pewnego razu... w Hollywood pierwotnie zaistniało jako powieść, nad którą Tarantino pracował przez pięć lat. Gdy ukończył jej pisanie, ostatecznie zdecydował się zaadaptować ją na scenariusz filmowy. Reżyser w pierwszej kolejności stworzył ostatni akt Pewnego razu... w Hollywood, a następnie napisał poprzedzające rozdziały.
Scenariusze poprzednich filmów reżysera, takich jak Bękarty wojny (2009) czy Nienawistna ósemka (2015) wyciekły do internetu jeszcze przed premierą filmów, w związku z czym Tarantino, aby zapobiec kolejnym przeciekom, trzymał jedyną kopię ostatniego aktu scenariusza Pewnego razu... w Hollywood w sejfie we własnym domu. Większość obsady nie wiedziała, co będzie w finałowej sekwencji filmu, ponieważ nie otrzymała od reżysera całego scenariusza. Tarantino do pewnego momentu trzymał ostatni akt w tajemnicy nawet przed najważniejszymi członkami ekipy filmowej, w tym przed Robertem Richardsonem. Zakończenie Pewnego razu... w Hollywood przed rozpoczęciem produkcji poznali jedynie odtwórcy głównych ról – Leonardo DiCaprio, Brad Pitt i Margot Robbie, których Tarantino zaprosił do siebie, by mogli przeczytać pełny scenariusz w jego obecności.
11 lipca 2017 roku Tarantino ogłosił, że ukończył prace nad pisaniem scenariusza do swojego filmu, opowiadającego o morderstwach grupy Charlesa Mansona. Gdy Harvey Weinstein, z którym Tarantino współpracował przez całą karierę, został oskarżony o wykorzystywanie seksualne, reżyser zerwał powiązania z producentem. Tarantino zaczął szukać nowego dystrybutora, którym ostatecznie zostało Sony Pictures Entertainment. Stanowisko producentów zajęli natomiast David Heyman i Shannon McIntosh.
Casting 11 lipca 2017 poinformowano, że reżyser spotkał się z Margot Robbie, by omówić potencjalny angaż aktorki w roli Sharon Tate. W pierwszym kwartale 2018 roku kontrakty na główne role podpisali Leonardo DiCaprio i Brad Pitt. W maju tego samego roku Margot Robbie otrzymała rolę Tate. W czerwcu 2018 do obsady dołączył Al Pacino wraz z Dakotą Fanning i kilkoma innymi aktorami takimi jak Damian Lewis, Luke Perry, Emile Hirsch, Clifton Collins Jr., Keith Jefferson i Nicholas Hammond. W kolejnym miesiącu obsadzono , Jamesa Remara oraz , z kolei w sierpniu angaż otrzymali: Damon Herriman, Lena Dunham, Austin Butler, Danny Strong, Rafał Zawierucha, Rumer Willis, Dreama Walker oraz Margaret Qualley.
Rumer Willis pierwotnie ubiegała się o dwie role, lecz nie otrzymała żadnej z nich. Mimo to zaproponowano jej później inną kreację – Joannę Pettet. Gdy Tarantino pisał postać małoletniej Trudi Fraser, na ekranie telewizora zobaczył Julię Butters w serialu Nie ma lekko i stwierdził wówczas: „może niech ona tego spróbuje”.
Tarantino zaangażował również Burta Reynoldsa, który w filmie miał się wcielić w rolę . Reynolds zmarł jednak, zanim przystąpiono do kręcenia części filmu, w której miał wystąpić. Kreację Spahna zamiast Reynoldsa zagrał przyjaciel zmarłego aktora – Bruce Dern.
Reżyser rozważał Toma Cruise’a do zagrania roli Cliffa Bootha, jednak wybór padł na Brada Pitta współpracującego już przedtem z Tarantino. Według początkowych planów reżysera w kreacji Squeaky Fromme miała wystąpić Jennifer Lawrence, która nawet odwiedziła Tarantino, by w jego domu przeczytać scenariusz. Pomimo zainteresowania projektem ze strony aktorki filmowiec ostatecznie zrezygnował z obsadzenia Lawrence, przyznając, że w kwestii powierzenia jej tej roli „czuł jakiś zgrzyt”.
Zdjęcia i scenografia Filmowy wygląd Hollywood roku 1969 w sporej części był oparty na wspomnieniach Tarantino z czasów jego dzieciństwa: