W tym rozdziale przypomnimy równania w postaci różniczkowej magnetostatyki i elektrostatyki, i uogólnimy tak by stały się równaniami elektrodynamiki Maxwella.

Równania elektrostatyki i magnetostatyki oraz prawo Faraday'a Dotychczas poznaliśmy prawa dotyczące elektrostatyki i magnetostatyki wraz z prawem Faradaya, w postaci:

Załóżmy, że powyższe równania są również spełnione dla zmiennych pół elektromagnetycznych, i wykażmy, że powyższe równania są wzajemnie niesprzeczne, jeśli je w miarę uzupełnijmy. Podziałajmy operatorem na lewą i prawą stronę równania i wyznaczymy, że jeśli lewa strona tej równości jest równa zero, przy tym korzystając ze wzoru , to prawa też:

co jest tożsamościowo równe zero, zatem doszliśmy do wniosku, że drugie i trzecie równania są ze sobą niesprzeczne, czyli są poprawne.

Podziałajmy operatorem na lewą i prawą stronę równania i dojdziemy do wniosku, że w zmiennym polu magnetycznym, w których płynie prąd niestały w ogólności i zgodnie z prawem ciągłości, że jest ona logicznie sprzeczna, co możemy powiedzieć:

Powyższe równanie jest spełnione dla prądów stałych w przestrzeni, gdy w magnetostatyce jest spełniony wzór , ale ogólnie dla zmiennych prądów objętościowych nie jest już spełnione to prawo a także też równanie . Prawo ciągłości dla ładunków elektrycznych znane z mechaniki teoretycznej wygląda:

Można udowodnić, że można zapisać powyższe prawo przy wykorzystaniu przy pomocy definicji gęstości prądu elektrycznego, która wyraża się w zależności od prędkości ładunków , którego gęstość ładunku elektrycznego jest równa ρ.

Wtedy równanie ciągłości zastępując w nim iloczyn innym wyrażeniem, który wyprowadziliśmy na podstawie wyprowadzonej tożsamości , wtedy można zapisać to prawo w postaci:

W prawie ciągłości zastępujemy gęstość objętościową zmieniającego się ładunku wedle wyrażenia i biorąc wszystkie wyrazy w nim występujące pod operator ∇, dostajemy:

Aby wyrażenie było spełnione dla zmiennych pól elektromagnetycznych należy w nim zastąpić wedle schematu gęstość prądu ładunków elektrycznych przez sumę dwóch wielkości, tzn. gęstości ładunków elektrycznych i gęstości ładunku przesunięcia, wedle: , gdzie prąd przesunięcia , na podstawie równania , definiujemy:

Oczywiste jest, gdy prąd przesunięcia znika, to natężenie pola elektrycznego wcale się nie zmienia w czasie w danym punkcie w przestrzeni, wtedy w możemy nie uwzględnić dodatkowego członu, czyli prądu przesunięcia . Po uzupełnieniu równania o dodatkowy człon związanej z prądem przesunięcia, dostajemy równanie:

Podziałajmy równanie operatorem , wtedy jego lewa strona jest równa zero, a prawa strona jak udowodnimy na podstawie , też jest równa zero:

Powyższa równość po tej poprawce jest tożsamościowo równa zeru na mocy prawa ciągłości. Dochodzimy, zatem do wniosku, że prawa elektromagnetyzmu zawierają w sobie prawo ciągłości ładunku elektrycznego po zamienieniu przez równanie , to wszystko stanowi treść równań Maxwella.

Zestaw równań dla dowolnego pola elektromagnetycznego w ogólności zmiennego Poniżej wypiszmy zestaw równań, które obowiązują w prawie elektromagnetyzmu Maxwella jako wniosek z poprzedniego rozdziału.

Ładunek elektryczny i magnetyczny a prawa Maxwella Wcześniej nie uwzględnialiśmy ładunku magnetycznego w równaniach Maxwella, a teraz uwzględnimy ten wniosek:

Zakładamy, że istnieje prawo zachowaniu ładunku magnetycznego tak samo, jak ładunku elektrycznego , czyli zachodzą tożsamości:

Jeśli wykorzystamy lokalną zasadę zachowania ładunku , i jeśli do niego podstawimy za gęstość ładunku elektrycznego równanie , wyznaczając z niego tą właśnie gęstość, wtedy otrzymamy wzór:

Do prawa zachowania ładunku magnetycznego podstawimy wzór na gęstość objętościową ładunków magnetycznych wynikających ze wzoru , i w ten sposób dostajemy tożsamość zgodną z prawem ciągłości:

Aby sprawdzić czy prawa elektromagnetyzmu Maxwella z uwzględnieniem ładunku magnetycznego, tzn. czy i są poprawnymi równaniami elektrodynamiki, wtedy na pierwsze z nich działamy operatorem obustronnie , wtedy dostajemy tożsamość, że prawa strona jest równa lewej:

Powyższa tożsamość jest spełniona na mocy zasady zachowania ładunku magnetycznego . Prawo Maxwella uwzględnia zasadę zachowania ładunku magnetycznego. Następnie policzmy działając obustronnie operatorem ∇ na równanie :

Powyższa tożsamość jest spełniona na mocy zasady zachowania ładunku elektrycznego . Prawo Maxwella również uwzględnia zasadę zachowania ładunku elektrycznego.

A więc powyższy zestaw równań Maxwella, tzn. , , i uwzględniający monopole elektryczne i magnetyczne z zasadą zachowania tychże monopoli jest zapisem równań wewnętrznie spójnym.

Materia a różniczkowa postać równań elektrodynamiki Maxwella W treści o elektrostatyce poznaliśmy wzór na gęstość powierzchniową ładunków związanych , czyli jakakolwiek zmiana polaryzacji powoduje zmianę płynącego prądu w postaci:

gdzie jest to powierzchnia prostopadła do płynącego prądu, a więc do wektora w wyniku zmiany polaryzacji elektrycznej. Zatem wektor gęstości prądu związanego ze zmianą polaryzacji elektrycznej w danym punkcie ośrodka względem czasu zapisujemy:

Całkowita gęstość objętościowa ładunku w danej infinitezymalnej objętości jest sumą gęstości ładunków swobodnych i związanych zdefiniowany przy pomocy dywergencji polaryzacji elektrycznej :

Całkowita gęstość prądu objętościowego jest sumą gęstości prądów swobodnych, związanych i prądu polaryzacyjnego , tzn.:

Całkowita gęstość ładunku objętościowego wstawiamy do pierwszego prawa Maxwella dostając końcowy w wyniku tej operacji wzór:

Wektor indukcji magnetycznej zapisujemy podobnie jak dla elektrostatyki dla pewnego ośrodka, który istnieje w danym punkcie , który jest funkcją natężenia pola elektrycznego ogólnie zmiennego i polaryzacji elektrycznej, które panują w danym punkcie w przestrzeni danego ośrodka, czyli wedle:

wtedy prawo , po wykorzystaniu zależności na indukcję pola elektrycznego (nie elektrostatycznego w tym przypadku), zapisujemy wedle:

Do czwartego prawa Maxwella wstawiamy wzór na całkowitą gęstość prądu objętościowego , wtedy można powiedzieć, że zachodzi na pewno:

Skorzystajmy z definicji na natężenia pola magnetycznego w zależności od indukcji pola magnetycznego i polaryzacji pola magnetycznego, która dla pola zmiennego elektromagnetycznego definicja jest taka sama jak dla pola magnetostatycznego , co powtarzając tą definicję dla pola magnetycznego zmiennego:

wtedy równanie różniczkowe można zapisać przy pomocy równania na natężenie pola magnetycznego w danym ośrodku w ściśle określonym punkcie , który jest słuszny nie tylko dla pola magnetostatycznego:

Poniżej przedstawiłem zestaw równań Maxwella słusznych dla dowolnego ośrodka zarówno magnetycznego i elektrycznego, a nawet te równania są słuszne dla próżni, dowody tych równań przedstawiłem powyżej w tym rozdziale:

Ośrodek liniowy a postać różniczkowa równań Maxwella Ośrodek liniowy zarówno elektrycznie i magnetycznie ma podobne związki jak dla pola elektrostatycznego i dla pola magnetostatycznego , które są również słuszne dla ogólnie zmiennego pola elektromagnetycznego:

Wtedy prawa elektrodynamiki Maxwella dla ośrodka materialnego, spełniają zależności:

Materia a całkowa postać równań elektrodynamiki Maxwella Wykorzystując prawo Gaussa i Stokesa znane z matematyki możemy wyznaczyć prawa elektrodynamiki Maxwella z ich postaci różniczkowej.

Graniczne warunki brzegowe dla równań elektrodynamiki Maxwella dotyczące materii

Obierzmy sobie pewien prostokąt, którego krawędzie górne i dolne są równoległe do małego wycinka powierzchni między dwoma ośrodkami, której wycinek przypomina płaską płaszczyznę w przybliżeniu. Ten strumień magnetyczny liczymy po powierzchni tego prostokąta zastępując ją jako strumień z średniego pola magnetycznego pojawiającego się na tej powierzchni tej figury, co poniżej nie będziemy specjalnie oznaczać. Strumień indukcji pola magnetycznego , która jest całką indukcji pola magnetycznego względem powierzchni tegoż obranego prostokąta, zapisujemy:

Zdefiniujmy pochodną zupełną strumienia indukcji pola magnetycznego względem czasu, jest ona zależna od długości l i wysokości prostokąta h:

Cyrkulacja pola magnetycznego obliczonego na wspomnianym konturze, który jest prostokątem, można zapisać przy pomocy też długości i szerokości naszego obranego prostokąta, ale w oddzielnych składnikach, który zapisujemy:

Dochodzimy do wniosku, że trzecie prawo Maxwella dla ośrodków materialnych , korzystając przy tym z wniosków (prawa strona tego prawa) i (lewa strona tego prawa), łącząc te wnioski w prawie Faraday'a, dochodzimy więc do równania:

Równanie dzielimy obustronnie przez zmienną l charakteryzującego długość obranego ścisłego prostokąta, wtedy dostajemy inne równoważne stwierdzenie:

Jeśli dodatkowo obrany powyżej prostokąt jest mały, dla którego zachodzi: , a także , czyli wszystkie krawędzie prostokąta dążą do zera, ale stosunek krawędzi bocznych przez długość boku górnego lub dolnego dąży do zera, i dlatego ten stosunek jest taki, by byśmy mieli w końcowym wniosku doczynienia z tylko składowymi równoległymi wektora natężenia pola elektrycznego do granicy dwóch ośrodków ściśle określonych, to z równości wynika, że wektor składowej natężenia pola elektrycznego równoległej do bardzo małego wycinka powierzchni granicy pomiędzy ośrodkami zmienia się przechodząc z jednego ośrodka do drugiego na w sposób:

Otrzymaliśmy takie samo prawo jak dla elektrostatyki w wykorzystaniu prawa Stokesa .

Obierzmy drugi prostokąt, którego strumień indukcji pola elektrycznego zapisujemy jako całkę względem indukcji pola elektrycznego w ośrodku materialnym przy powierzchni prostokąta równej lh, którą zastepujemy przez iloczyn średniej indukcji pola elektrycznego przez pole tego prostokata, dostajemy przy tych rozważaniach wniosek:

Zmiana strumienia indukcji elektrycznej względem czasu, jak zobaczymy, że ona jest zależna od długości l i wysokości kwadratu h i przedstawiamy ją wedle sposobu:

Cyrkulacja natężenia pola elektrycznego przedstawiamy jako całkę okrężną po konturze naszego obranego prostokąta i wyrazimy ją według wzoru:

Obliczone już wnioski i podstawiamy do prawa czwartego Maxwella , tzn. do lewej i prawej jego stronie, dochodzimy do:

Podzielmy równanie przez niezerową wielkość l, która jest długością obranego wcześniej prostokąta, mamy:

Jeśli dodatkowo obrany powyżej prostokąt jest mały, dla którego zachodzi , a także , czyli długości wszystkich krawędzi tego prostokąta dążą do zera, ale stosunek długości dowolnej krawędzi bocznej przez długości krawędzi dolnego i górnego dąży do zera, ależ też w równości dąży do zera, jako bardzo małe natężenie prądu elektrycznego przepływającego przez nieskończenie mały prostokąt, to wzór na podstawie wspomnianych warunków przechodzi w równość:

Jeśli zastosujemy definicję gęstości prądu powierzchniowego , wtedy prawo zapisujemy skalarnie w postaci:

W prowadzając obliczenia na wektorach w biorąc normalną jako wektor prostopadły do powierzchni granicy dwóch obranych prostokątów, wtedy mamy:

Prawo wynikającego z prawa Maxwella, jak doszliśmy do wniosku, że ono też jest słuszne dla stałych prądów w ośrodku materialnym i nie tylko. Warunki graniczne według pierwszego lub drugiego prawa Maxwella otrzymujemy jak elektrostatyce lub magnetostatyce, tylko operujemy na gęstościach powierzchniowych ładunków i prądach swobodnych. Wniosek wynikającego z pierwszego prawa Maxwella dla ośrodków materialnych jest taki sam jak wniosek wynikającego z prawa Gaussa dla elektrostatyki :

A także wniosek wynikającego z drugiego prawa Maxwella, który jest identyczny z prawem Gaussa dla magnetostatyki :

Zestaw warunków granicznym przyjmuje postać na granicy między dwoma ośrodkami zarówno magnetycznie i elektrycznie w elektrodynamice klasycznej Maxwella: