Zagadnienie interpolacji Załóżmy, że mamy n+1 punktów x,x,...,x, co nazywamy węzłami interpolacji, w którym dla każdego x jest przyporządkowana pewna wartość, która jest pewną wartością funkcji, czyli y, co ogólnie możemy powiedzieć:

Przeprowadźmy pewną krzywą przechodzącej przez punkty , co nazywamy interpolacją, czyli znając te nasze punkty możemy policzyć wartość funkcji pomiędzy tymi punktami.

Zagadnienie interpolacji przy pomocy wielomianów Będziemy szukali zagadnienia interpolacyjnego w postaci wielomianu przechodzącego poprzez te punkty, co ten wielomian jest stopnia n-tego, który to piszemy:

Zakładamy, że węzły znajdują się w dowolnym miejscu w przedziale . Jeśli wykorzystamy wzór , wtedy możemy napisać n+1 równań, które to zapisane są w postaci układów równań, z którego będziemy wyznaczać parametry a,a,...,a.

Możemy wyznaczyć wyznacznik główny układu równań , który jest wyznacznikiem Vandermonde'a pisanych w postaci:

Układ równań nazywamy układem Cramera, których to współczynniki a wyliczamy ze wzoru Cramera w następującej postaci:

Z twierdzenia Cramera istnieje taki wielomian spełniający warunki .

Interpolacja według Lagrange'a Jeśli wzór na a podstawimy do wzoru na wielomian n-tego stopnia, w których poszczególne wielomiany bazowe są co najwyżej n-tego stopnia , otrzymujemy wtedy wzór na wielomian W(x):

gdzie wielomiany Φ, Φ,...,Φ są wielomianami co najwyżej n-tego stopnia. Jeśli założymy, że węzły są rozłożone w dowolny sposób w danym ściśle określonym przedziale, to dla argumentu x=x funkcję możemy napisać też w postaci zwartej i przy pomocy oznaczenia y=F(x), gdzie ta ostatnia jest funkcją interpolowaną w punktach x:

Z równania wynika następująca własność, którą piszemy:

Teraz skonstruujmy wielomian Φ(x), który w punktach x,x,...,x,x,..,x jest określony według dla wspomnianych węzłów jako:

Równość , która przestawia funkcję Φ(x), w której możemy policzyć parametr λ, która zależy od węzłów przestawionych powyżej, z własności funkcji Φ(x) przestawionych w punkcie możemy powiedzieć:

Z wartości λ otrzymanego z tożsamości jako odwrotności jedynki i wyrażenia zależnego od różnic pewnych węzłów i podstawieniu jego do równania , wtedy otrzymujemy równość na funkcję Φ:

Zatem całkowity wielomian interpolacyjny W(x) przestawionego w punkcie , na podstawie wyliczonej funkcji Φ(x) napisaną w punkcie , piszemy wedle schematu:

Oznaczmy przez oznaczenie ω(x), który zależy od iloczynów różnic argumentu x i j-tego węzła w problemie interpolacyjnym:

Zatem wielomian W(x) według przestawienia ω jako wielomianu n+1-tego stopnia przepisujemy w postaci:

gdzie ω' jest wielomian pochodzący od ω(x) w punkcie x=x, który jest zapisany bez użycia czynnika (x-x), która jest miejscem zerowym funkcji ω. Otrzymany wzór spełnia wszystkie warunki interpolacji i nazywamy go wielomianem interpolacyjnym Lagrange'a.

Metoda interpolacyjna Aitkena Zbudujmy teraz wielomian stopnia pierwszego w postaci wyznacznika, które w punktach x, x przyjmuje wartości y i y, którego definicja jest przestawiona dla dwóch węzłów interpolacyjnych:

W oparciu o wielomian pierwszego stopnia , który zbudujemy jako wielomian drugiego stopnia, który w punktach x, x,x przyjmuje wartości y, y, y, który jest w postaci:

Ogólnie rzecz można powiedzieć, że wielomian n-tego stopnia przyjmujący dla argumentów x, x,...,x, określony koleino dla odpowiednich węzłów, której odpowiadają określone wartości y, y,...,,y, że jest to wielomian interpolacyjny przestawionych następującym wzorem interpolacyjnym dla wspomnianych węzłów:

Wielomian otrzymany wychodząc od i piszemy jako wielomian o stopniu n, który spełnia wszystkie warunki interpolacyjne dla węzłów interpolacyjnych oznaczonej ogólnie x.

Oszacowanie błędu dla problemu interpretacyjnego Lagrange'a Zdefiniujmy sobie wielomian na przedziale , który jest określony wzorem:

Musimy dalej określić funkcję ε(x) mając na uwadze, że pochodna f(x) ma pochodne do rzędu n+1 włącznie, zatem teraz wprowadzamy funkcje pomocniczą z pewną stałą K:

Z powodów oczywistych przy definicji φ(u) funkcja dla punktów x, x,..,x, które są węzłami w omawianym problemie interpolacyjnym, przyjmuje wartość zerową w tychże punktach. Współczynnik K bywa tak zwykle dobierany, by funkcja φ(u) miała również pierwiastek w punkcie , zatem tożsamość , z której wyliczymy K, jest wyrażana:

Mianownik w równości jest zawsze nierówny zero, dla , tzn. . Funkcja φ(u) ma n+2 miejsc zerowych w przedziale dla punktów . Jeśli skorzystamy z twierdzenia Rolle'a możemy powiedzieć, że pierwsza pochodna funkcji ma n+1 miejsc zerowych funkcji, każda pochodna pierwszego rzędu równa zero należy do odpowiednich przedziałów, w których każdy taki przedział posiada jedną pochodną równą zero. W każdym tak opisanej w przedziale, jeśli nań go na małe odcinki podzielimy między punktami interpolacyjnymi, w ten sposób otrzymujemy, że druga pochodna według naszego wcześniej wspomnianego wzoru przyjmuje wartość zerową w pewnym punkcie wewnątrz tego przedziału, a tych miejsc zerowych w całym omawianym przedziale jest n, wtedy dochodzimy do wniosku:

Jeśli będziemy kontynuować nasze rozważania dochodzimy do wniosku, ze mamy conaj mniej jeden taki punkt, który mieści się w przedziale (min(x,x),max(x,x)), dla którego zachodzi , natomiast jeśli mamy , ale i też n+1 pochodna funkcji ω, którą to piszemy wzorem , zatem n+1-ta pochodna funkcji , która na tej podstawie i wcześniejszych rozważań, zapisujemy wedle schematu:

I jeśli weźmiemy miejsce zerowe funkcji φ(u), które jest w punkcie ξ dla według wcześniejszych określeń jest równa zero, to wtedy z tożsamości wynika wzór na parametr K dla ściśle określonych węzłów:

Jako ostatni krok należy wykorzystać równość i wyliczoną stałą K przestawioną w punkcie , wtedy mamy następujący wzór na różnicę funkcji, z którego chcemy napisać interpolację W(x) i funkcji, którą chcemy interpolować, tzn.: f(x), wtedy możemy napisać tożsamość używając tutaj zamiast symbol x:

Przyjmijmy teraz jako maksimum funkcji f w przedziale , jeśli w ogóle w tym przedziale istnieje jego maksimum, które oznaczmy je przez M, tą wartość funkcji oznaczamy jako:

Bezwzględny błąd opisywania funkcji f(x) w postaci wielomianów W(x) jest to wzór napisanych na podstawie i , który piszemy:

Problem najlepszego wyboru węzłów interpolacji Problem najlepszego wyboru wezłów interpolacji po raz pierwszy przestawił Czybyszew, który to wielomiany Czybyszewa przestawiamy wedle wzoru na przedziale :

Jak sie okazuje, że wielomiany Czybyszewa dla pierwszych jego wyrazów przestawiamy:

....

A jego kolejne wyrazy są przestawione wzorem na wielomian Czybyszewa, który to związek iteracyjny przestawiony jest w zależności od liczby naturalnej n jako wskaźnika i od argumentu x:

Wielomian Czybyszewa jak można wykazać ma pierwiastki w punktach x, które to są zależne od liczby naturalnej m i n, które to pierwiastki po podstawieniu wzoru poniższego do daje nam wartość zerową funkcji T(x), zatem:

A dowodem tego, że liczby są pierwiastkami równania jest dokonanie do niego podstawienia wspomnianych liczb, tzn. x, co po dokonaniu obliczeń otrzymujemy zero:

Parząc na kolejne wyrazy przedstawione w punkcie , to one mają przy najwyższej potędze wartość 2, zatem szukamy wielomianu, który przy najwyższej potędze będzie miał wartość jeden, zatem na podstawie tego możemy napisać wielomian, który to ma pierwiastki w punktach , zatem na podstawie tego możemy napisać równość po podzieleniu wielomianu T(x) przez liczbę 2, wtedy:

zatem wielomian na podstawie obliczeń przeprowadzonych w punkcie , który to w punktach ma pierwiastki, możemy przestawić według następującego sposobu:

co wówczas na podstawie, że wielomian Czybyszewa , który ma ograniczoną wartość leżącą między wartościami , co możemy napisać:

Ograniczenia przedziału błędów między szukanym wielomianem W(x), a funkcją interpolowaną f(x) , możemy przedstawić wykorzystując fakt ograniczenia wielomianu ω(x), zatem ten nasz błąd bezwzględny przy liczeniu wartości funkcji przy pomocy funkcji interpolującej względem samej funkcji interpolowanej możemy przestawić według:

Wzór interpolacyjny Newtona dla dowolnych odstępu argumentu Określmy teraz funkcję f(x), określone dla tablicy x, x,..,x, które są węzłami interpolacji, a natomiast punkty odpowiadająca tym węzłom są to wartości f(x), f(x), f(x),.. f(x), zatem zdefiniujmy teraz ilorazy różnicowe:

Iloraz różnicowy drugiego rzędu, który to piszemy przy pomocy ilorazów różnicowych pierwszego rzędu, wygląda:

Dla dowolnego ilorazu różnicowego n-tego rzędu, który to piszemy przy pomocy ilorazów różnicowych n-1 rzędu, mamy:

Napiszmy teraz wielomian interpolacyjny W, który to spełnia następujący warunek interpolacyjny poniżej, czyli wartość funkcji f w punkcie x jest równa funkcji, której jest funkcją interpolacyjną W, też w tym samym punkcie, którą to piszemy wedle schematu ogólnie:

Zapiszmy teraz wielomian interpolacyjny W(x) rozpisując ją jako tożsamość, która jest sumą różnic wielomianu W(x) i W(x), co do całego wielomianu dodamy funkcję W(x), wtedy taki przebieg rozważań sugeruje, że ona jest funkcją W(x), którą to możemy zapisać do postaci:

Oczywiste jest, że wielomian W-W(x) jest różnicą rozważanych wielomianów, który jest iloczynem stałej A przez iloczyn różnić argumentu x i argumentu x dla całej gamy węzłów od i=0 do i=k-1, wtedy:

gdzie A jest pewna stałą, aby je obliczyć należy wykorzystując wzór i podstawić x do wykorzystując fakt na wielomian interpolacyjny Lagrange'a, wtedy na podstawie tego możemy powiedzieć:

Wzór z oczywistych powodów na podstawie tożsamości na wielomian ω, według wzoru , przyjmuje postać:

Na podstawie obliczeń przeprowadzonych w punkcie różnica wielomianów dla k i k-1, czyli według wzoru , jest zapisana dla dowolnego argumentu x tejże funkcji:

Jeśli chcemy zapisać w postaci dogodnej używając ilorazów różnicowych, to iloraz różnicowy rzędu n przedstawiamy:

Wzór możemy udowodnić metodą indukcji zupełnej, którego dla n=1 ten etap dowodu piszemy w postaci poniżej, jak się przekonamy, że wspomniany wzór pokrywa się ze wzorem powyżej dla przypadku n=1, zatem na podstawionych tych wypowiedzeń mamy:

Teraz dokonajmy następnej części dowodu i sprawdźmy, czy z części dowodu dla n=k-1 wynika dowód n=k, wtedy:

W przeprowadzonych obliczeń w punkcie możemy uzyskać taką prawidłowość, że wyrazy stojące przy f(x) oraz f(x) występują tylko jeden raz, Natomiast składniki zawierające czynnik f(x) dla j=i+1,i+2,..,i+k-1 występują parami, zatem rozpisując te pary, możemy powiedzieć:

Na podstawie obliczeń przeprowadzonych w punkcie i udowodniliśmy za pomocą indukcji matematycznej, że wyrazy pod sumą w możemy przestawić je jako ilorazy różnicowe do następującej postaci:

Przy dalszych rozważaniach skorzystamy ze wzoru , i dla przypadku i=0 , a także z W(x)=f(x), co według przedstawienia można zapisać wielomian W(x):

Wzór interpolacyjny możemy zapisać w postaci interpolacyjnej, który ma nazwę wzoru interpolacyjnego Netwona dla dowolnych odstępów dla węzłów lub wzoru interpolacyjnego Newtona z ilorazem różnicowym.

Różnice progresywne i wsteczne Wezły w sieci w poprzednich rozważaniach mogły być całkowicie dowolne, tzn. węzły: x, x, ...,x. Tym razem wybierzemy węzły, które są napisane:

Różnice progresywne Niech będą określone wartości funkcji f(x) w punktach x,x,...,x określone wzorami według punktu , zatem różnica progresywną pierwszego rodzaju piszemy według schematu:

Aby zdefiniować różnice progresywne wyższych rzędów należy określić tożsamość, która jest zdefiniowana przy pomocy kilku operatorów różnic:

Przykładem różnicy drugiego rzędu nazywamy różnicę przy wykorzystaniu wzoru określoną wzorem:

Ogólnie rzecz biorąc możemy obrać wartości y, y,..,y, wtedy n-ta różnica elementu ciągu y określamy:

Co wyrażenie możemy napisać w formie bardzo uproszczonej, używając definicji sumy, w postaci:

Teraz wzór udowodnimy przy pomocy indukcji matematycznej, co dla n=1 powyższy wzór przechodzi w tożsamość: