Spalanie
W procesach dezodoryzacji gazów metodami spalania są stosowane techniki
: – spalania termicznego – prowadzonego w wysokich temperaturach,zwykle 800–1200°C, – spalania katalitycznego – prowadzonego zwykle w temperaturach 250–450°C.
Spalanie termiczne Termiczne spalanie bezpośrednie jest stosowane wtedy, gdy stężenie zanieczyszczeń palnych jest dostatecznie wysokie – łączne ciepło spalania powinno wynosić co najmniej 2 tys. kJ/Nm³ (lepiej 4 tys. kJ/Nm³). Stężenia zanieczyszczeń gazów kierowanych do dezodoryzacji jest zwykle bardzo małe, a więc płomień musi być utrzymywany dzięki dodatkom innych paliw. Jest to racjonalne tylko w tych sytuacjach, gdy piece rusztowe lub palniki istnieją w zakładzie, jako: – niezbędne źródła energii – instalacje do niszczenia palnych odpadów stałych lub ciekłych. W takich przypadkach zanieczyszczone powietrze może być wykorzystane jako źródło tlenu. + Temperatura termicznego spalania, zapewniająca usunięcie 99% zanieczyszczeń w czasie 2sZanieczyszczenieTemperatura, °C Akrylonitryl830Czterochlorek węgla750 Benzen730 Chlorobenzen710 1,2-Dichloroetan770 Heksachloroetan600 Pirydyna770 Czterochloroetylen850 Nitrobenzen670 Produktami spalania zupełnego węglowodorów są dwutlenek węgla i woda: CnHm + (n + ¼m) O2 → n CO2 + ½mH2O + energia, na przykład: C2H4 + 3O2 → 2CO2 + 2H2O.
W przypadku spalania związków chemicznych zawierających heteroatomy powstają również inne trwałe produkty, np.: H2S + O2 → S2 + H2O CS2 + 4O2 → CO2 + 2SO3 4NO + 4NH3 + 3O2 → 4N2 + 6H2O 6NO2 + 8NH3 + 6O2 → 7N2 + 12H2O
Produktami spalania niezupełnego, zachodzącego np. przy niedomiarze tlenu, może być również tlenek węgla oraz np. tlenki azotu i siarki, chlorowodór, chlor, fluorowodór, nitronadtlenki (niszczące powłoki izolacyjne i szkodliwe dla roślin już przy stężeniach 0,005 ppm) lub silnie toksyczne dioksyny i fosgen (COCl2). Z tych względów bezpieczne spalanie wymaga stałej kontroli warunków procesu.
Przykładami ograniczania emisji zanieczyszczeń powietrza (wśród nich odorantów) metodą bezpośredniego spalania są instalacje działające w przemyśle petrochemicznym (tzw. „świeczki”) lub w zakładach utylizacyjnych przemysłu mięsnego (odpadowy tłuszcz zwierzęcy i mączka kostna są tu stosowane jako paliwo w termooksydatorach, w których spalane są też zanieczyszczenia emitowanych gazów)Tłuszcz zwierzęcy i mączka mięsno-kostna nie podlegają akcyzie, opublikowane przez Zespół Ekspertax, 15 kwietnia 2011.
W przypadkach braku możliwości zastosowania tanich odpadowych paliw spalanie dezodoryzowanych gazów prowadzi się w palnikach przystosowanych do spalania gazów niskokalorycznych, np. palnikach typu Combustor lub Maxon (montowany z odpowiedniej liczby dostępnych na rynku modułów).
Koszty spalania odorantów, które występują w ilościach bardzo małych (często rzędu mg/m³), są mniejsze, jeżeli stosuje się wstępne zatężanie tych związków na powierzchniach sorbentów stałych. W instalacjach typu ADSOX stężenie odorantów w strumieniu gazów uwalnianych w czasie regeneracji adsorbentu, może być 10 tys. razy większe od stężenia w strumieniu przed adsorpcją.
W każdym przypadku stosowania termicznego spalania zanieczyszczeń gazów projektowanie instalacji nie ogranicza się do problemów konstrukcji palników, zapewniającej stabilność pracy. Minimalizowane są koszty eksploatacyjne, np. poprzez odzyskiwanie energii zawartej w gazach opuszczających komorę spalania do ogrzewania gazu wlotowego, bezpośrednio – w wymiennikach ciepła – lub pośrednio (regeneracja i rekuperatory).
Spalanie katalityczne + Temperatura głębokiego utleniania z użyciem katalizatora Pt (skuteczność 90%)ZanieczyszczenieTemperatura, °C Benzen400–450Toluen250–300 Etanol250–300 Octan etylu300–350 Dimetyloformamid350–400 Pirydyna400–450 Chlorobutan450–500 Tiofen400–450 Siarkowdór400–450 Dwusiarczek węgla400–450 Stosowanie katalizatorów (np. platyna, pallad, ruten, rod, tlenki metali przejściowych) umożliwia spalanie w dużo niższych temperaturach i przy mniejszych stężeniach. Możliwe jest spalanie gazów o cieple spalania 10–300 kJ/Nm³.
Katalizatory sporządza się osadzając na nośnikach substancje aktywne i modyfikatory. Substancjami aktywnymi są m.in.: metale szlachetne (około 0,1% wag. Pt, Pd lub rzadko – Rh), tlenki metali, np. Cu, Co, Mn, Cr, V, W, Zn, Ni, Fe (czyste lub na nośnikach), tlenki typu perowskitów, np. LaMO3 (La – lantanowiec lub mieszanina lantanowców, np. La0,5Ni0,3Sm0,2MnO3). Różne rodzaje modyfikatorów (promotory i inhibitory) zwiększają liczbę miejsc aktywnych na powierzchni katalizatorów, utrwalają ich strukturę lub zwiększają selektywność oddziaływania.
Najlepsze nośniki zapewniają maksymalne rozwinięcie powierzchni aktywnej przy minimalnych oporach przepływu gazu i dużej wytrzymałości mechanicznej i termicznej. Stosowane w poprzednich dziesięcioleciach nośniki nasypowe (pastylki, kulki, pierścienie, wstęgi) są zastępowane przez metaliczne lub ceramiczne „bloki monolityczne”. Zestawy modułów katalizatorów metalicznych są stosowane przy obciążeniach 15–25 tys. m³ gazu na 1 m³ katalizatora i godzinę, a zestawy katalizatorów tlenkowych przy obciążeniach 3–10 tys. m³/m³hdr Jadwiga Skupińska (UW), Pracownia “Utylizacja i neutralizacja odpadów przemysłowych”, Ćwiczenie 23, Katalityczne oczyszczanie gazów odlotowych z tlenków azotuUniwersytet Warszawski Ćwiczenie 18 Katalityczne spalanie jako metoda oczyszczania gazów przemysłowych, Wydział Chemii - Zakład Dydaktyczny Technologii Chemicznej.
Czy znasz odpowiedzi?
Do jakich produktów może prowadzić proces niezupełnego spalania związków zawierających heteroatomy? OdpowiedźM.in. tlenki azotu i siarki, chlorowodór, chlor, fluorowodór, nitronadtlenki, dioksyny, fosgen (COCl2).
Jaką wartość powinno mieć łączne ciepło spalania zanieczyszczeń gazów, aby było możliwe stosowanie bezpośredniego spalania termicznego? Odpowiedź Co najmniej 2 tys. kJ/Nm³ (lepiej 4 tys. kJ/Nm³).
W jakich temperaturach zachodzi spalanie termiczne? Odpowiedź Zwykle 800–1200°C
W jakich temperaturach zachodzi spalanie katalityczne? OdpowiedźZwykle 250–450°C
Co oznacza skrót ADSOX? OdpowiedźKombinowana technika dezodoryzacji gazów – adsorpcja (ADS) + spalanie (OX).
Powrót do spisu treści