Świadome i bezpieczne korzystanie z Internetu Internet to świetne miejsce do nauki, rozrywki i kontaktu z innymi. Może jednak stać się niebezpieczny, jeśli korzystamy z niego bez zastanowienia. Świadome korzystanie oznacza, że wiesz, co robisz, po co to robisz i jakie może to mieć skutki dla twojego zdrowia, bezpieczeństwa i relacji z innymi.
Dbaj o swoje dane osobowe Twoje dane osobowe to m.in.: imię i nazwisko adres zamieszkania, szkoły numer telefonu PESEL hasła zdjęcia, na których łatwo cię rozpoznać
Zasady bezpieczeństwa: Nie podawaj danych osobowych obcym osobom i na podejrzanych stronach. Nie wysyłaj nikomu swojego hasła – nawet „dobremu koledze”. Ustawiaj silne hasła (minimum 8 znaków, litery, cyfry, znaki specjalne). Sprawdzaj, czy strona jest bezpieczna (adres zaczyna się od „https://”).
Pamiętaj: to, co raz trafi do Internetu, może tam pozostać na zawsze.
Uważaj na kontakty z nieznajomymi W Internecie każdy może udawać kogoś innego. Osoba, która pisze, że jest twoim rówieśnikiem, może być dorosłym.
O czym pamiętać: Nie umawiaj się sam na spotkanie z osobą poznaną w sieci. Jeśli już do spotkania ma dojść – tylko za zgodą rodziców i w miejscu publicznym. Nie wysyłaj nieznajomym swoich zdjęć ani filmów. Jeśli ktoś zachowuje się dziwnie, pisze wulgarnie, namawia do czegoś, z czym czujesz się źle – zakończ rozmowę i powiedz o tym dorosłemu, któremu ufasz.
Cyberprzemoc – reaguj, nie milcz Cyberprzemoc to m.in.: obrażanie w wiadomościach i komentarzach rozsyłanie ośmieszających zdjęć lub filmów zakładanie fałszywych profili wykluczanie kogoś z grupy online
Jeśli jesteś ofiarą lub świadkiem: Nie odpowiadaj agresją na agresję. Zrób zrzuty ekranu (dowody). Zablokuj sprawcę. Zgłoś sprawę rodzicom, nauczycielowi, pedagogowi.
Pamiętaj, że cyberprzemoc jest krzywdą tak samo jak przezywanie czy bicie w realnym świecie.
Myśl krytycznie – nie wszystko w sieci jest prawdą W Internecie każdy może coś napisać, nawet jeśli nie zna się na danym temacie.
Jak korzystać z informacji: Sprawdzaj, kto jest autorem tekstu lub filmu. Porównuj informacje z kilku różnych źródeł. Uważaj na „sensacje” i wiadomości, które wzbudzają silne emocje (strach, złość). Nie udostępniaj dalej czegoś, czego nie jesteś pewien.
Świadomy użytkownik Internetu nie wierzy ślepo we wszystko, co zobaczy.
Dbaj o zdrowie: czas przed ekranem i higiena cyfrowa Zbyt długie korzystanie z komputera, telefonu czy tabletu może szkodzić zdrowiu.
Może powodować: zmęczenie i ból oczu wady postawy i bóle pleców trudności z koncentracją problemy ze snem (szczególnie gdy korzystasz z urządzeń tuż przed zaśnięciem)
Zasady higieny cyfrowej: Rób przerwy co 30–45 minut (wstań, poruszaj się, popatrz w dal). Nie korzystaj z telefonu lub komputera tuż przed snem. Nie jedz posiłków przed ekranem. Ustal z rodzicami zasady czasu spędzanego online.
Kultura w sieci To, że jesteś „tylko w Internecie”, nie zwalnia z zasad dobrego wychowania.
Pisz tak, jak chciałbyś, żeby inni pisali do ciebie. Szanuj zdanie innych, nawet jeśli się nie zgadzasz. Nie wysyłaj treści wulgarnych, obraźliwych, brutalnych. Pamiętaj o prawach autorskich – nie kopiuj cudzych tekstów, zdjęć czy muzyki i nie podpisuj ich swoim nazwiskiem.
Podsumowanie Świadome i bezpieczne korzystanie z Internetu oznacza, że: chronisz swoje dane i prywatność, ostrożnie nawiązujesz kontakty, reagujesz na cyberprzemoc, myślisz krytycznie o informacjach, dbasz o swoje zdrowie i czas przed ekranem, zachowujesz kulturę i szacunek wobec innych.
Internet może być dla ciebie ogromną pomocą, jeśli korzystasz z niego mądrze.