Przyroda ożywiona i nieożywiona – rozpoznawanie w terenie Wokół nas znajdują się różne elementy przyrody. Jedne są żywe, inne nie. Ucząc się przyrody, musimy umieć je odróżniać, także podczas wycieczek w teren.

Przyroda ożywiona Przyroda ożywiona to wszystkie organizmy żywe.

Do przyrody ożywionej należą: rośliny (drzewa, krzewy, trawy, kwiaty), zwierzęta (ptaki, ssaki, ryby, owady, ślimaki), grzyby, ludzie, drobne organizmy, których często nie widać gołym okiem (np. bakterie).

Organizmy żywe: rosną, oddychają, odżywiają się, rozmnażają się, reagują na bodźce (np. światło, dotyk, temperaturę), po pewnym czasie umierają.

Jeśli coś spełnia te cechy, należy do przyrody ożywionej.

Przyroda nieożywiona Przyroda nieożywiona to wszystko, co nie jest żywym organizmem.

Do przyrody nieożywionej należą: woda (rzeki, jeziora, morze), powietrze, skały i kamienie, gleba (ziemia), piasek, światło słoneczne, temperatura (ciepło i zimno).

Elementy przyrody nieożywionej: nie rosną, nie oddychają, nie rozmnażają się.

Są jednak bardzo ważne, ponieważ bez nich organizmy żywe nie mogłyby istnieć.

Jak rozpoznawać w terenie Podczas wycieczki lub spaceru możemy spróbować podzielić to, co widzimy, na przyrodę ożywioną i nieożywioną.

Przykłady:

W lesie: przyroda ożywiona – drzewa, krzewy, mchy, grzyby, ptaki, owady, zwierzęta, przyroda nieożywiona – gleba, kamienie, kałuże, strumień, powietrze, światło słoneczne.

Nad rzeką lub jeziorem: przyroda ożywiona – ryby, rośliny wodne, ptaki wodne, owady nad wodą, przyroda nieożywiona – woda, piasek, kamyki, wiatr.

W parku miejskim: przyroda ożywiona – drzewa, trawniki, kwiaty, ptaki, wiewiórki, owady, przyroda nieożywiona – powietrze, światło, ziemia, kamienie.

Przedmioty wykonane przez człowieka (ławki, śmietniki, domy, samochody) nie należą ani do przyrody ożywionej, ani nieożywionej. Są wytworami człowieka, choć często powstały z materiałów pochodzących z przyrody.

Proste zadania w terenie Podczas wyjścia w teren możesz: wskazać pięć przykładów przyrody ożywionej i pięć nieożywionej, zapisać w zeszycie, jakie elementy przyrody nieożywionej są potrzebne roślinom i zwierzętom w danym miejscu, narysować fragment otoczenia i zaznaczyć różnymi kolorami elementy ożywione i nieożywione.

Podsumowanie Przyroda ożywiona to wszystkie organizmy żywe, a przyroda nieożywiona to woda, powietrze, skały, gleba, światło i inne elementy bez życia. Obie te części są ze sobą powiązane. Rozpoznawanie ich w terenie pomaga lepiej rozumieć świat wokół nas.