Wprowadzenie – uczę się myśleć i mówić jak etyk W klasie siódmej na etyce nie chodzi tylko o poznawanie nowych pojęć. Chodzi przede wszystkim o to, abyś nauczył się świadomie myśleć o swoich wyborach, rozumieć czyjeś zachowanie i umieć kulturalnie rozmawiać o sprawach trudnych. Można powiedzieć, że uczysz się myśleć i mówić jak etyk.
Czym zajmuje się etyka Etyka to dziedzina, która zajmuje się pytaniami o dobro i zło w ludzkim postępowaniu. Na przykład: czy to, co robię, jest fair wobec innych? czy mam prawo tak się zachować? co jest ważniejsze w tej sytuacji: wygoda, prawda, lojalność, sprawiedliwość?
Etyka nie polega na podawaniu gotowych odpowiedzi, ale na: stawianiu pytań szukaniu powodów i argumentów rozważaniu skutków różnych decyzji porównywaniu wartości, którymi się kierujemy
Myśleć jak etyk Myśleć jak etyk to znaczy: dostrzegać, że w wielu sytuacjach pojawia się problem moralny (ktoś jest krzywdzony, ktoś oszukuje, ktoś wykorzystuje swoją przewagę) odróżniać wypowiedzi o faktach od wypowiedzi o ocenach i powinnościach (fakt: „Zabrał nie swoją rzecz”; ocena: „Źle zrobił”; powinność: „Nie powinien był tego robić”) pytać nie tylko „co się stało?”, ale też „czy to było w porządku?” i „dlaczego?” używać pojęć etycznych, takich jak dobro, zło, wartość, obowiązek, odpowiedzialność, sprawiedliwość, godność
Myślenie etyczne wymaga też: próby zrozumienia uczuć i sytuacji różnych osób brania pod uwagę skutków działania dla więcej niż jednej osoby zastanawiania się, jaką zasadą kieruję się w danej sytuacji (na przykład niekrzywdzenia, uczciwości, lojalności)
Mówić jak etyk Mówić jak etyk nie znaczy używać trudnych słów dla popisu, ale: precyzyjnie wyjaśniać, co myślę i dlaczego tak uważam odróżniać zdanie typu „lubię”, „nie lubię” od zdania „uważam, że to jest niesprawiedliwe, bo...” potrafić podać argumenty za swoim stanowiskiem, a nie tylko powtarzać: „bo tak” słuchać uważnie innych, nie przerywać, dopytywać, gdy czegoś nie rozumiem nie obrażać rozmówcy, nawet jeśli się z nim nie zgadzam
Na lekcjach etyki szczególnie ważne są: pytania: po co? dlaczego? czy na pewno? jakie będą skutki? uzasadnienia: uważam tak, ponieważ..., przykładami tego jest..., gdyby wszyscy tak robili, to... próby zmiany zdania, jeśli ktoś poda lepsze argumenty niż nasze
Pytania, które będziemy sobie stawiać W klasie siódmej będziesz częściej spotykać się z pytaniami typu: jak odróżnić to, co tylko wygodne, od tego, co naprawdę dobre? czy zawsze trzeba mówić prawdę? kiedy wolność jednej osoby zaczyna krzywdzić innych? dlaczego ludzie różnie oceniają te same sytuacje? jakie wartości są dla mnie naprawdę ważne?
Nie chodzi o to, abyś znał „jedyną słuszną odpowiedź”, ale abyś: potrafił samodzielnie pomyśleć umiał nazwać swoje powody był gotów wysłuchać innych i ewentualnie skorygować swoje zdanie
Po co mi to w życiu Umiejętność myślenia i mówienia jak etyk przydaje się: w codziennych konfliktach z rówieśnikami w podejmowaniu decyzji, które mają skutki dla innych (w klasie, domu, internecie) w ocenianiu tego, co widzisz w mediach, filmach, grach, sieci w budowaniu własnego systemu wartości, a nie tylko powtarzaniu cudzych opinii
Ucząc się etyki, uczysz się tak naprawdę: lepiej rozumieć siebie i innych odpowiedzialnie korzystać ze swojej wolności tworzyć lepsze relacje z ludźmi
To wprowadzenie ma ci pomóc zobaczyć, że etyka nie jest oderwaną teorią, ale sztuką dobrego myślenia i rozmawiania o tym, jak żyć jak człowiek odpowiedzialny i szanujący innych.