René Goscinny – „Mikołajek”, opowiadanie „Rower” Informacje podstawowe Autor: René Goscinny Rodzaj literacki: epika Gatunek: opowiadanie humorystyczne (narracja pierwszoosobowa dziecka) Temat: spełnione marzenie o rowerze, które przeradza się w serię zabawnych kłopotów
Skrócona fabuła Mikołajek bardzo chce mieć rower, ale tata początkowo się nie zgadza, bo uważa, że chłopcy na rowerach jeżdżą zbyt szalenie i łatwo o wypadek. W końcu jednak daje się przekonać: stawia warunek, że syn musi być wysoko w klasie z arytmetyki (w „pierwszej dziesiątce”). Mikołajek spełnia ten warunek w sprytny sposób – na sprawdzianie jest tylko jedenastu chłopców, więc prawie każdy mieści się w pierwszej dziesiątce, ale chłopiec nie wyjaśnia tego tacie.
Gdy rower wreszcie jest, Mikołajek jest zachwycony i chce jak najszybciej jeździć. Tata jednak zaczyna przejmować „dowodzenie”: chce pokazać, że też umie jeździć i że jest świetny. Wtedy pojawia się sąsiad, pan Blédurt, który lubi zaczepiać tatę Mikołajka. Zaczyna się typowa rywalizacja dorosłych – przedrzeźnianie, popisy i w końcu pomysł na wyścig.
Wyścig kończy się kompromitacją: tata wpada w przeszkody (np. kubły ze śmieciami), niszczy rower i wygina kierownicę. Mikołajek jest rozczarowany, bo zamiast jeździć swoim wymarzonym rowerem, ogląda kłótnię i popisy dorosłych, a na dodatek rower trzeba naprawiać. W szkole dowiaduje się od kolegów, że podobne rzeczy zdarzają się też innym rodzicom, więc chłopcy dochodzą do wniosku, że dorośli potrafią zachowywać się naprawdę dziwnie.
Najważniejsi bohaterowie Mikołajek – narrator; marzy o rowerze, cieszy się z prezentu, ale nie rozumie dorosłej rywalizacji. Tata Mikołajka – początkowo ostrożny, potem dumny i skłonny do popisów; przez ambicję psuje rower. Mama Mikołajka – zwykle stoi z boku, ale jest częścią domowej sytuacji (bardziej rozsądna niż tata). Pan Blédurt – sąsiad; prowokuje tatę, co nakręca rywalizację i prowadzi do wyścigu. Koledzy (np. Kleofas) – komentują sprawę i pomagają w puencie: „wszyscy tatusiowie są jacyś dziwni”.
Miejsce i czas akcji Miejsce: dom i okolica (podwórko/ulica), później szkoła (rozmowa z kolegami). Czas: kilka dni (od warunku ze sprawdzianem do otrzymania roweru i wydarzeń po nim).
Sens i humor opowiadania Komizm wynika z odwrócenia ról: to dorośli zachowują się jak dzieci, rywalizują i chcą „wygrać”, a dziecko tylko chce spokojnie pobawić się rowerem. Opowiadanie pokazuje też, że marzenie może się spełnić, ale rzeczywistość bywa przewrotna: zanim Mikołajek nacieszy się rowerem, pojawiają się kłopoty. Puenta podkreśla dziecięcą obserwację świata: dorośli czasem są równie nierozsądni jak dzieci.