Wiersz został opublikowany w 1955 roku, a rok później wszedł w skład debiutanckiego tomu poety zatytułowanego „Obroty rzeczy”. Akcja liryczna osadzona jest we współczesnej autorowi rzeczywistości powojennej, na ubogich peryferiach miasta. Miejscem wydarzeń jest jarmarczne wesołe miasteczko, charakteryzujące się krzykliwą estetyką i jaskrawymi barwami.

Główni bohaterowie Madonny (dziewczęta z przedmieścia) – zwyczajne młode kobiety biorące udział w zabawie na karuzeli. Ich sylwetki i pozy przybierane podczas jazdy przypominają podmiotowi lirycznemu postacie z klasycznych dzieł malarstwa renesansowego. Konie karuzelowe – drewniane figury, które w wyobraźni obserwatora zostają ożywione. Tworzą one dynamiczny orszak, budzący się z drzemki na postoju, by ruszyć w szaleńczy bieg.

Zarys najważniejszych wydarzeń fabularnych Utwór stanowi plastyczny opis przejażdżki na karuzeli, która rozpoczyna się od postoju maszyny. Podmiot liryczny zachęca zgromadzone panny do zajęcia miejsc w kolorowych brykach i na grzbietach sztucznych koni. Gdy mechanizm rusza, tekst oddaje narastające tempo ruchu – od powolnego startu, przez fazę maksymalnej prędkości, aż po stopniowe hamowanie. Wirujące dziewczęta zastygają w specyficznych pozach, co wywołuje u obserwatora skojarzenia z motywami religijnymi i wysoką sztuką. W kulminacyjnym punkcie dynamika wiersza naśladuje pęd urządzenia, po czym następuje pauza sygnalizująca zatrzymanie się karuzeli. Całość domyka ponowne wezwanie do rozpoczęcia kolejnego cyklu zabawy.

Najważniejsze tematy i problemy poruszane w utworze Sacrum i profanum – autor dokonuje odważnego zestawienia sfery świętości i wysokiej kultury (wizerunki Madonn, religijny hymn „Magnifikat”) z kulturą niską, ludową i jarmarczną. Fascynacja peryferiami i kiczem – utwór dowodzi, że piękno i natchnienie można odnaleźć w miejscach pozornie nieartystycznych, takich jak podmiejskie jarmarki czy tanie rozrywki. Poezja lingwistyczna – kluczowym problemem jest próba oddania ruchu i dźwięku za pomocą samej struktury języka, co widać w celowym rwaniu słów oraz tworzeniu neologizmów (nowo utworzonych wyrazów, np. „peryferafaelickie”). Relacja między sztuką a rzeczywistością – wiersz pokazuje, jak codzienne, prozaiczne sytuacje mogą zostać podniesione do rangi wydarzeń niemal mistycznych dzięki wrażliwości obserwatora.

Dominujące emocje i refleksje Utwór emanuje energią, radosnym oszołomieniem i zachwytem nad dynamizmem świata. Czytelnik może ulec wrażeniu wirowania, co jest efektem rytmiki wiersza naśladującej pracę maszyny. Refleksja koncentruje się na demokratyzacji piękna – poeta udowadnia, że każda panna z przedmieścia może stać się Madonną, a jaskrawe farby karuzeli mogą świecić blaskiem godnym wielkich mistrzów malarstwa. Dominującym nastrojem jest entuzjazm połączony z dystansem do tradycyjnych, podniosłych schematów literackich.

Aktualność utworu Problematyka dostrzegania głębszych wartości w kulturze masowej oraz łączenia różnych porządków estetycznych pozostaje istotna w czasach współczesnych, w których granice między sztuką wysoką a popularną stale się zacierają.