Żagle stanowią podstawowy napęd statku żaglowego. Wprawiają one go w ruch dzięki sile wiatru.

Elementy żagla Żagle składają się z następujących elementów: Bryty - pojedyncze płaty płótna żaglowego (najczęściej dakronu), z których uszyty jest żagiel; Remizka - otwór w żaglu z metalowym oczkiem, służący przewleczeniu liny; Banta - wzmocnienie żagla w pobliżu miejsca jego zamocowania (jeżeli jest to miejsce mocowania żagla po zrefowaniu, nosi nazwę refbanty); Lik - krawędź żagla; Róg żagla.

Typy żagli Wyróżniamy różne typy żagli ze względu na ich budowę.

Rejowe Żagiel rejowy rozpięty jest pod poziomą belką - reją. Stosowany głównie na żaglowcach. Nie da się na nim żeglować ostro na wiatr.

Skośne Żagle skośne nadają się do żeglugi ostrzej na wiatr.

Bermudzkie (Marconi) Jest to typ żagla powszechnie spotykany na jachtach żaglowych. Ma trójkątny kształt. Likiem przednim przymocowany do masztu, dolnym do bomu - poziomej belki idącej w tył od żagla, a lik wolny jest krawędzią zejścia. Miejsce mocowania bomu do masztu to pięta, a jego drugi koniec - nok.

Sztaksel Sztaksel to trójkątny żagiel trzymający się likiem przednim sztagu, a na przeciwległym mu rogu trzymany szotami.

Gaflowe Żagiel gaflowy jest czworokątny. W odróżnieniu od góry jest teżprzyczepiony do ukośnej belki - gafla, a nie jedynie masztu i bomu. Na niektórych jednostkach nad gaflem (między nim a masztem) jest drugi żagiel - topsel. Miejsce mocowania gafla do masztu to garda, a jego drugi koniec - pik. Żagle takie występują na żaglowcach i niektoʻrych typach jachtów, takich jak DZ.

Rozprzowe Żagiel rozprzowy rozpięty jest przy pomocy skośnej belki - rozprza. Może nie mieć bomu. W wariancie z bomem używany jest np. na jachtach typu Optimist.

Łacińskie Żagiel łaciński rozpięty jest poniżej rejki idącej od dziobu. Obecnie bardzo rzadko spotykany.

Lugrowe Żagiel lugrowy jest mocowany do ukośnej rejki, mocowanej asymetrycznie, i może nie mieć bomu.

Żagle sztormowe Żagle sztormowe służą do żeglugi w bardzo trudnych warunkach. Foka zastępuje fok sztormowy, a grota -trajsel. Są małe i bardzo wytrzymałe.

Rzadko spotykane rodzaje żagli Występują też inne, eksperymentalne lub egzotyczne typy żagli, jak skrzydła, rotory Flettnera, kleszcze kraba czy żagle dżonkowe.

Nazwy żagli Każdy żagiel jachtu ma swoją własną nazwę. Grot to jedyny żagiel jachtu jednożaglowego, a na wielożaglowych - główny. Fok to przedni żagiel, ale jeżeli jego powierzchnia jest większa od pola umownego trójkąta między końcami sztagu a stopą masztu, to jest to genua. Bezan to żagiel na samym tyle; Jeżeli występuje więcej sztaksli na dziobie, to fokiem jest ten tylni, a następne to kliwer i latacz.

Rodzaje ożaglowania Ze względu na zestaw posiadanych żagli wyróżniamy typy ożaglowania jachtów i żaglowców. Typy ożaglowania mniejszych jednostek Ket posiada jedynie 1 żagiel skośny (nie sztaksel) (grot). Przykładami tego typu ożaglowania są jachty regatowe klas Optimist i Laser. Slup posiada żagiel skośny (grot) i sztaksel (fok) przed nim. Jest to typowy układ na jachtach turystycznych. Jol przypomina slup, ale ma dodatkowy mały maszt z żaglem skośnym (bezanem) na samej rufie, za urządzeniem sterowym. Są to głównie jachty wyprawowe. Kecz jest bardzo podobny do jolu, tylko posiada większy bezan znajdujący się przed sterem. Taki układ występuje w niektórych typach jachtów śródlądowych, jak DZ czy Trener. Kuter to jednomasztowy jacht posiadający grota i dwa lub trzy sztaksle - foka, kliwra i ewentualnie latacza (licząc od masztu do dziobu) Sztagi tych żagli mają własne punkty zaczepienia (w przeciwieństwie do slutra, którego sztagi zbiegają się na dziobie), co umożliwia postawienie wszystkich żagli jednocześnie.