żal () ,
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy (1.1) negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą; (1.2) pretensja, uraza (1.3) współczucie, politowanie (1.4) skrucha, wyrzuty sumienia (1.5) pogarda (1.6) zło, krzywda, przykrość
(1.1-6)
(1.1) Po stracie psa dzieci płakały z żalu cały dzień. (1.2) Miałem wielki żal do rodziców za to, że zabronili mi jechać pod namiot. (1.3) Naprawdę, jest mi ciebie szczerze żal z powodu zwolnienia z pracy. (1.4) Żal i skrucha oskarżonego może być czynnikiem łagodzącym karę.
żal za grzechy • żal za winy • daremny żal • płakać z żalu • wylewać swoje żale • żal po stracie • żal po śmierci • żal po zdradzie
(1.1)
(1.1) zadowolenie
odżałować, pożalić, pożałować, rozżalić, użalać, wyżalić, żałować, żalić nieodżałowany, rozżalony, użalający, żałosny, żalący, żałobny pożałowanie, użalanie, zażalenie, żale, żałoba, żałobnik, żałość czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal • daremne żale, próżny trud • gorzkie żale • Gorzkie Żale • góralu, czy ci nie żal? • ktoś, coś wygląda tak, że aż żal patrzeć • nie żal spaść z dobrego konia • żal ścisnął za gardło • żal dupę ściska
*žalь (cierpienie, żal, ból) ← *gʷel- (kłuć, kłujący ból) od XIV w. dla zwrotu Gorzkie Żale dopuszczalna jest dwojaka odmiana: Gorzkich Żali i Gorzkich Żalów, ze względu na dopuszczalność w związkach frazeologicznych nietypowych lub archaicznych formPoradnia językowa PWN, hasło "Gorzkie żale", dostęp 2010-03-26
afrykanerski: (1.1) hartseer angielski: (1.1) sorrow, grief, regret, compunction, remorse, contrition, bitterness, dissatisfaction arabski: (1.1) حزن, غم, بلاء , حسرة ; (1.4) أسف azerski: (1.1) qəm baskijski: (1.1) mina bengalski: (1.1) বিষাদ (biṣāda) białoruski: (1.1) гора bułgarski: (1.1) мъка chiński standardowy: (1.1) 悲, pinjin: bēi chorwacki: (1.1) žalost, bol czeski: (1.1) smutek, žal dolnołużycki: (1.1) luto duński: (1.1) sorg ; (1.4) anger , ruelse esperanto: (1.1) bedaŭro estoński: (1.1) lein fiński: (1.1) suru francuski: (1.1) chagrin, deuil, regret galicyjski: (1.1) dor grenlandzki: (1.1) aliatsanneq gruziński: (1.1) მწუხარება (mtsukhareba) gudźarati: (1.1) દુઃખ (duḥkha) haitański: (1.1) chagren hebrajski: (1.1) צער hindi: (1.1) शोक (śōka) hiszpański: (1.1) pesar , dolor , pena , aflicción ; (1.2) resentimiento , rencor ; (1.3) lamento , lástima indonezyjski: (1.1) kesedihan irlandzki: (1.1) chumha islandzki: (1.1) sorg japoński: (1.1) 悲しみ (kanashimi) jidysz: (1.1) טרויער kannada: (1.1) duḥkha kataloński: (1.1) dolor koreański: (1.1) 비통 (bitong) litewski: (1.1) sielvartas ; (1.3) gailestis , gailėjimas łaciński: (1.1) luctus łotewski: (1.1) bēdas macedoński: (1.1) тага malajski: (1.1) kesedihan marathi: (1.1) रुखरुख niderlandzki: (1.1) verdriet niemiecki: (1.1) Bedauern , Leid, Trauer norweski (bokmål): (1.1) sorg / norweski (nynorsk): (1.1) sorg nowogrecki: (1.1) λύπη , θλίψη (thlípsi̱) ormiański: (1.1) վիշտ, տխրություն perski: (1.1) غم polski język migowy: portugalski: (1.1) dor rosyjski: (1.1) сожаление , горе rumuński: (1.1) durere serbski: (1.1) туга słowacki: (1.1) smútok słoweński: (1.1) žalosti suahili: (1.1) majuto, huzuni; (1.4) majuto, huzuni szwedzki: (1.1) beklagande , sorg ; (1.2) agg ; (1.4) ånger tagalski: (1.1) pighati tajski: (1.1) ความเศร้าโศก (khwām ṣ̄er̂ā ṣ̄ok) tamilski: (1.1) வருத்தத்தை (varuttattai) telugu: (1.1) విచారాన్ని (vicārānni) turecki: (1.1) keder ukraiński: (1.1) горе , жаль urdu: (1.1) غم walijski: (1.1) galar węgierski: (1.1) bánat wietnamski: (1.1) đau buồn wilamowski: (1.1) łaet , łǡt , łaad włoski: (1.1) pena , rammarico ; (1.2) rancore
Izabela Malmor - "Słownik etymologiczny języka polskiego", Wydawnictwo Szkolne PWN ParkEdukacja, Warszawa - Bielsko-Biała 2010, ISBN 978–83–262–0146–2