nabić ()
, ,
czasownik przechodni dokonany ( nabijać) (1.1) umieścić na jakiejś powierzchni dużą liczbę elementów (gwoździ, ćwieków, guzów), wbijając je w nią (1.2) wepchnąć, wtłoczyć lub wbić jeden przedmiot na drugi tak, aby mocno przylegał lub wystawał; osadzić (1.3) wbić coś na ostro zakończony przedmiot (np. widelec, pal, rożen) (1.4) napełnić wnętrze przedmiotu materiałem niezbędnym do jego funkcjonowania lub użycia (1.5) sprawić ból fizyczny poprzez bicie; w odniesieniu do konkretnego urazu – spowodować jego powstanie uderzeniem (1.6) spowodować wzrost wskazań na urządzeniu pomiarowym (liczniku) lub zwiększenie sumy w dokumentacji finansowej (1.7) wytłoczyć lub wybić znaki (np. numery seryjne) na twardej powierzchni za pomocą uderzeń; wybić (1.8) lub uśmiercić wiele istot w krótkim czasie czasownik zwrotny dokonany nabić się ( nabijać się) (2.1) wskutek szybkiego ruchu lub upadku wbić w swoje ciało ostry przedmiot (2.2) o sypkich substancjach lub tłumie: wejść w dużej ilości w jakąś przestrzeń, zapychając ją (2.3) być natrętnym, wprosić się; narzucić się komuś
(1.1-8) (3.1-3)
(1.1) Tatry są jak poduszeczka nabita gęsto szpilkami. (1.1) Lekko wypukłe deszczułki (…) Ich zewnętrzną powierzchnię nabito krzemiennymi odłamkami. (1.2) Trzewiki nabite porządnie na kopyta (…) leżały na honorowym miejscu na oknieOlcha, Antoni, Most nad urwiskiem. T. 1, Warszawa: Wydawnictwo Ludowe, 1949, s. 81.. (1.3) (…) rzucił się na talerz, czym prędzej nabił knedel na widelec. (1.4) Kanonierzy nabili działo wedle rozkazu i czekali. (1.5) Słowo daję, jak którego chwycę, nabiję psubrata, że popamiętaKrzywoszewski, Stefan, Rusałka. Warszawa: Wydawnictwo Biblioteki Dzieł Wyborowych, 1925, s. 101.. (1.5) Na domiar złego zakręciło mi się w głowie (…) i nabiłem sobie guzaJacek Głębski, Kuracja, 1998. (1.6) (…) jeździł albo stał na żądanie pasażera tak długo, aż licznik nabił 60 zł. (1.7) Komenda Główna Policji sprowadzi z Anglii urządzenie „Engraver”, za pomocą którego można nabić numer na ramie. (1.8) Z zajadłością wielką walczył on dnia tego i nabił wrogów kupyJózef Ignacy Kraszewski, Stara baśń. Powieść z IX wieku, t. III, Kraków 1876, Spółka Wydawnicza Księgarzy w Warszawie.. (1.8) Nabił wołów i bydła tłustego i baranów bardzo wiele, i wezwał wszystkich synów królewskich. (2.1) Ranny miał złamane lewe przedramię (…) gdyż spadając, nabił się na wystający drąg. (2.2) Śnieg nabił się w szczeliny. (2.2) Nosek nabił się piaskiem i po całej masie kichnięć Misiu grzecznie położył się przy pani. (2.3) Sama się nie nabijaj, jak ci to już mówiłem, żeby cię ze wzgardą nie odepchnęłaPasternak K. F., Pan Walery: powieść z XIX wieku, Wilno: nakładem i drukiem Th. Glücksberga, 1831 (Kilka obrazów towarzyskich)..
(1.1) nabić coś + (czymś) (1.3) nabić + + na (1.5) nabić + + (1.8) nabić + (np. nabić zwierzyny, a nie )
(1.1) nabić deskę gwoździami • nabić pas guzami / ćwiekami • nabić buty ćwiekami (1.2) nabić obręcz na beczkę / trzonek • nabić trzewiki na kopyta • nabić kapelusz na oczy / uszy (1.3) nabić na pal • nabić mięso / knedel (na widelec) • nabić na bagnet • nabić na widły (1.4) nabić fajkę (tytoniem) • nabić butlę (gazem) • nabić broń / karabin / pistolet / strzelbę / armatę / działo • nabić akumulator / kondensator (1.5) nabić guza / siniaka (1.6) nabić kasę fiskalną / rachunek / koszty • licznik nabił (sumę) (1.7) nabić numery (na ramie / na silniku) (1.8) nabić zwierzyny / wołów / bydła • nabić wrogów (2.1) nabić się na drąg / pręt / nóż / włócznię
(1.2) osadzić, nasadzić, wepchnąć, wtłoczyć, wcisnąć (1.3) nadziać, nadźgać (1.4) naładować, napełnić, wypełnić (1.5) stłuc, zbić, natłuc (1.7) wybić (1.8) zabić, ubić (2.1) nadziać się
(1.5) uderzyć, skrzywdzić (1.8) uśmiercić
nabój bić
nabić w butelkę • nabić kabzę • nabić kieszeń • nabić trzos • nabić pończochę • nabić głowę • nabić do rozumu • nabić uszy / w uszy • nabić w armatę i wystrzelić
kaszubski: włoski: (1.2) infilzare