qui ()
zaimek względny (1.1) który (1.2) kto (ten, kto) zaimek pytajny (2.1) kto (2.2) co
(1.1-2), (2.1-2)
(1.1) Élodie est la femme que j'aime et qui m'aime. → Élodie jest kobietą, którą kocham i która mnie kocha. (1.2) Qui sauve le loup tue les brebis. → Kto ratuje wilka, zabija owce. (2.1) Qui a pris ma clé ? → Kto wziął mój klucz? (2.2) Qui fait l'oiseau?La Fontaine → Co czyni ptaka ptakiem?
nie skraca się do formy qu' - robiono tak do XVI wieku, co powodowało mylenie qui z que
qui ()
zaimek (1.1) kto
(1.1) Qui lo sape? → Kto to wie?
qui ()
zaimek (1.1) kto, kogo, komu (1.2) który
(1.1) Qui sap l'idioma anglès? → Kto zna język angielski?
que
qui ()
tradycyjna: restytuowana:
zaimek względny przymiotny (1.1) który, jaki, któryś, jakiś (1.2) kto
(1.1) (…) flumine Rhodano, qui provinciam nostram ab Helvetiis dividit. G. Juliusz Cezar Gal. 1.2.3 → (…) rzeką Rodanem, który naszą prowincję oddziela od Helwetów. (1.2) Nescimus qui sis.M. Tuliusz Cycero Div. Cæc 6,20 → Nie wiemy, kim jesteś.
(1.1-2) podmiot (1.1-2) dopełnienie (1.1-2) przydawka (1.1) okolicznik
Najczęściej występujące słowo w korpusie języka łacińskiego.
Ernout A., Meillet P.J.A., Dictionnaire étymologique de la langue latine. Histoire des mots, Paris 2001, s. 556. qui [w:] Georges K.E., Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch, Hannover 1913-1918, s. 2151. qui [w:] Graffiot F., Dictionnaire latin français, Paris 1934, s. 1296-1297. qui [w:] Lewis Ch.T., Short Ch., A Latin Dictionary, Oxford 1879. Plezia M., Słownik łacińsko-polski. Tom IV, Warszawa 1998, s. 425-426. de Vaan M., Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages, Leiden 2008, s. 507-508. Vaniček A., Griechisch-lateinisches etymologisches Wörterbuch. B. I, Leipzig 1877, s. 95-96. Wolanin H., Gramatyka opisowa klasycznej łaciny w ujęciu strukturalnym, Kraków 2015, s. 374-376.
qui ()
przysłówek (1.1) tu, tutaj (1.2) w tej chwili (1.3) w tym miejscu (punkcie) (1.4) służy dla podkreślenia
(1.1) Qui non c'è nessuno. → Tutaj nie ma nikogo. (1.4) Questo scolaro qui è migliore della classe. → To jest właśnie najlepszy uczeń w klasie.
(1.2) di qui a poco → wkrótce • di qui a un mese / anno → od dziś za miesiąc / rok • di qui in avanti → odtąd, od tej chwili (1.3) da / di qui → od tego miejsca, odtąd • essere di qui → być tutejszym • fin qui → (aż) dotąd • per qui → tędy
(1.1) qua
(1.1) lì, là