katarynka ()
rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami; (1.2) latarnia czarnoksięska, latarnia magiczna
(1.1-2)
(1.1) pozytywka, pozytyw, pozytywa; katrynka;
kataryniarstwo , kataryniarz , kataryniarka , kataryniarczyk kataryna kataryniarski, katarynkowy
znać się jak kozioł na katarynce
(1.1) Doroszewski w wydawanym w latach 1958-1969 roku słowniku podaje: → Kasia – od nazwy marionetki, albo od słów piosenki „Schöne (scharmante) Katharinchen”. J. K. Trojański w wydanym w 1835 roku polsko-niemieckim słownikuJ. K. Trojański, Ausführliches polnisch-deutsches Handwörterbuch, s. 258., Poznań, Berlin i Bydgoszcz, 1835 pod hasłem katarynka podaje: „1) laterna magica, latarnia czarnoksięska, latarnia magiczna (nazywana tak, gdyż wewnątrz piękna Katarynka (Kasia) gra główną rolę) – przy tych przedstawieniach zwykle przygrywa pozytyw, dlatego katarynką nazywa się także – 2) organy obrotowe, pozytyw”.„1) die Laterna magica, Zauberleuchte, Zauberlaterne (so benannt weil darin die schöne Katharine die erste Rolle spielt) - da bei diesem Schauspiel gewöhnlich auf einem Positiv gespielt wird so heist Katarynka auch 2 - die Drehorgel. das Positiv”O laterna magica nazywanym katarynką wspomina także Linde (1808): „Katarynka, szarmant Katarynka laterna magica jarmarczników.” podpierając się cytatem z Monitora Warszawskiego nr 38 z roku 1773Monitor Warszawski, nr 38, str 325, Warszawa, 1773.
angielski: (1.1) barrel organ, roller organ bułgarski: (1.1) латерна czeski: (1.1) kolovrátek , flašinet duński: (1.1) lirekasse francuski: (1.1) orgue de Barbarie hiszpański: (1.1) organillo jidysz: (1.1) קאַטערינקע kataloński: (1.1) piano de maneta niemiecki: (1.1) Drehorgel , Leierkasten nowogrecki: (1.1) λατέρνα , ρομβία rosyjski: (1.1) шарманка ukraiński: (1.1) катеринка , шарманка włoski: (1.1) organo a rullo , organo di Barberia