kluczwójt ()
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy (1.1) zabór rosyjski, Litwa: najniższy stopniem urzędnik na obszarze jednostki terytorialnej odpowiadającej parafii
(1.1)
(1.1) Pierwszym urzędnikiem administracyjnym w parafii jest jak wyżéj nadmieniono, asessor sądu niższego ziemskiego i po nim idzie dozorca czyli »smotrytiel«, albo jak go w ostatnich czasach przezwano, kluczwójt. (…) Kluczwójt jest ostatniém ogniwem hierarchii administracyjnéj i on ma pod swemi rozkazami sotników i dziesiętników. (…) Obowiązkiem sotnika i dziesiętnika jest: asystować panu kluczwójtowi i wszystkim wyższym urzędnikom i być na ich usługi. Używani oni bywają niekiedy do rozwożenia rozkazów i wyższych postanowień rządowych, ale to głównie należy do kluczwójta. Od zabrania Litwy przez Rossyą aż do 1825 roku, kluczwójtowie (…) brani byli ze szlachty i jako tacy wyjęci spod kary cielesnéj; to jest, że nie mogli być bici przez wyższych urzędników. (…) kluczwójt utrzymuje się z sypek zbożowych do których obowiązani są jego parafianie; sotnicy i dziesiętnicy mają bizuny i pałki za całą nagrodę Towarzystwo Demokratyczne Polskie, Kwestya Siódma., 1841, s. 57. (1.1) Najbogatsi Machnowicze, z których jeden piastował dostojny urząd kluczwójta, a spadek po nim nie dawno żwawe obudził spory, reszta, mnogie rodziny Sérnickich, […] itd., żyją ze swoich zagonów, z najmu na czółna, do kośby i żniwa w okolicy. Przy całém tém ubóstwie jest w nich jednakże rodzaj dumy, który ich od chłopów odróżnia. Krój nawet ubioru mają odmienny Józef Ignacy Kraszewski, Wspomnienia Wołynia, Polesia i Litwy, 1840.
(1.1) tysięcznik
→ klucznik, kluczowy (starosta klucza wsi)Толковый словарь живого великорусского языка (Objaśniający słownik żywego języka wielkoruskiego), 2 edycja, T. II, s. 325, 1880
litewski: (1.1) kliùčvaitis