słońce ()
, , ,
rzeczownik, rodzaj nijaki (1.1) Słońce widziane jako tarcza na niebie (1.2) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie (1.3) występujący w wielu wariantach symbol o okrągłym kształcie i promienistych liniach (1.4) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny (1.5) pieszczotliwie o osobie
(1.1,4) (1.2,3,5)
(1.1) Słońce symbolizuje światło, ogień, nieskończoność oraz źródło energii i mocy życiowej. (1.1) Chyba będzie padał deszcz, bo słońce skryło się za czarnymi chmurami. (1.2) Galaktyka składa się z miliardów słońc. (1.4) Kot wygrzewał się na słońcu. (1.5) Przytul mnie, moje słońce!
(1.1) okrągłe / jasne słońce / złote / żółte / szkarłatne słońce • słońce południowe / północne • poranne / południowe / popołudniowe słońce • wiosenne / letnie / jesienne / zimowe słońce • styczniowe / lutowe / marcowe / kwietniowe / majowe / czerwcowe / lipcowe / sierpniowe / wrześniowe / październikowe / listopadowe / grudniowe słońce • słońce wschodzi / zachodzi • słońce błyszczy / iskrzy się / jaśnieje / lśni / świeci • słońce grzeje / praży / przygrzewa / przypieka • słońce znajduje się nad horyzontem • słońce widnieje na niebie (nieboskłonie, firmamencie) • słońce chyli się ku zachodowi • słońce wyjrzało (wyszło) zza chmury • słońce skryło się (zniknęło) za chmurą • słońce wskazuje jakiś kierunek • wschód / zachód słońca • promienie słońca • bóg / bogini słońca • personifikacja / uosobienie słońca (1.4) poranne / południowe / popołudniowe słońce • żółte / złote / pomarańczowe / czerwone / karminowoczerwone / karminowe / szkarłatne / purpurowe słońce • słońce kłuje (razi) w oczy / oślepia • słońce pada na coś / zalewa coś • opalać się na / wygrzewać się na słońcu • leżeć na (w) / być na (w) słońcu • w pełnym słońcu
(1.1) słonko, słoneczko (1.4) słonko, słoneczko (1.5) słonko, słoneczko
(1.4) deszcz
(1.2) gwiazda (1.4) pogoda
Słońce , słoneczność , słonecznik , słonecznica , słonecznice , nasłonecznienie słonko , słoneczko , słoneńko słonecznić się , nasłonecznić , nasłonecznić się słoneczny, nasłoneczny, przeciwsłoneczny, słońcowy, słonecznikowy, podsłoneczny słonecznie
iść z motyką na słońce / porywać się z motyką na słońce / rzucać się z motyką na słońce • jasny jak słońce • kąpać się w słońcu / kąpać się w promieniach słońca • (patrzeć / przyglądać się) pod słońce • pod słońcem • przysłowia: gdy jasne słońce w dzień gromniczny będzie, więcej niż przedtem śniegu spadnie wszędzie • gdy słońce przygrzewa na Jana Dobrego, spodziewać się można lata pogodnego • gdzie słońce świeci, tam cień być musi • i na słońcu są plamy • jak słońce jasno świeci na Gromnicę, to przyjdą wielkie mrozy i śnieżyce • na Trzech Króli słońce świeci, wiosna do nas pędem leci • nic nowego pod słońcem • nie chwal dnia przed zachodem słońca / nie chwal dnia przed zachodem słońca, a żony za życia • nim słońce wzejdzie, rosa oczy wyje
(1.1) od XIV wieku; ogólnosłowiańskie ( , ) < → słońce < (wtórnie ) dodane do wcześniejszej formy (1.2-4) od (1.1)
(1.1) Tylko jako termin astronomiczny piszemy wielką literą, w pozostałych przypadkach – małą. (1.1) (1.2)
abchaski: (1.1) а'мра, амра afar: ayro afrykanerski: (1.1) son ajmara: (1.1) inti akan: (1.1) awia alabama: (1.1) hasi albański: (1.1) diell amharski: (1.1) ፀሐይ angielski: (1.1) sun; (1.2) sun arabski: (1.1) شمس (shams) aramejski: (1.1) ܫܡܫܐ arapaho: (1.1) hiisiis awestyjski: (1.1) 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭 baskijski: (1.1) eguzki bhodźpuri: (1.1) सूरज białoruski: (1.1) сонца bułgarski: (1.1) слънце chiński standardowy: (1.1) 日 (rì) chorwacki: (1.1) sunce ; (1.2) sunce ; (1.4) sunce czeski: (1.1) slunce dolnołużycki: (1.1) słyńco duński: (1.1) Solen; (1.2) sol dzongkha: (1.1) ཉི elfdalski: (1.1) suol esperanto: (1.1) suno estoński: (1.1) päike fenicki: (1.1) 𐤔𐤌𐤔 fidżyjski: (1.1) matanisiga fiński: (1.1) aurinko francuski: (1.1) soleil gocki: (1.1) 𐍃𐌿𐌽𐌽𐍉 górnołużycki: (1.1) słónco grenlandzki: (1.1) seqineq hawajski: (1.1) lā hebrajski: (1.1) שמש (szemesz); (1.2) חַמָה (hama) hiszpański: (1.1) sol indonezyjski: (1.1) matahari islandzki: (1.1) sól jaćwieski: (1.1) sała japoński: (1.1) 日 (ひ, hi), 太陽 (たいよう, taiyō); (1.2) 太陽 (たいよう, taiyō); (1.4) 日光 (にっこう, nikkō) jawajski: (1.1) srengéngé jidysz: (1.1) זון (zun) kabardyjski: (1.1) дыгъэ kabowerdeński: (1.1) sol kakczikel: (1.1) q'ij karaimski: (1.1) кӱн, шамс; (1.4) кӱн, шамс kaszubski: (1.1) słuńce kataloński: (1.1) sol khowarski: (1.1) یور koreański: (1.1) 태양 (t’aeyang), 해 (hae); (1.2) 태양 (t’aeyang); (1.4) 햇빛 (haeppit), 해 (hae) liwski: (1.1) pǟvaļiki łaciński: (1.1) sol ; (1.2) sol łatgalski: (1.1) saule maithili: (1.1) सूरज manx: (1.1) grian maoryski: (1.1) rā mongolski: (1.1) нар; (1.2) нар nahuatl centralnego Meksyku: (1.1) tonatih nahuatl klasyczny: (1.1) tonatiuh nahuatl ze środkowej Huasteki: (1.1) tonatij niderlandzki: (1.1) zon niemiecki: (1.1) Sonne ; (1.2) Sonne ; (1.4) Sonne nowogrecki: (1.1) ήλιος nowopruski: (1.1) saūli ormiański: (1.1) արեւ otomi z doliny Mezquital: (1.1) hyadi polski język migowy: pontyjski: (1.1) γήλο̈ς , ήλο̈ς portugalski: (1.1) Sol ; (1.2) Sol ; (1.4) Sol quenya: (1.1) anar rosyjski: (1.1) солнце ; (1.2) солнце ; (1.4) солнце sanskryt: (1.1) आशिर, वृक, मिहिर, सुर, सूर्य słowacki: (1.1) slnko ; (1.2) slnko staroangielski: (1.1) sunne staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) слъньце staroegipski: (1.1) (rꜥ), (ỉtn) starofryzyjski: (1.1) sunne starogrecki: (1.1) ἥλιος (hēlios) staroirlandzki: (1.1) grían staropruski: (1.1) saule suahili: (1.1) jua szwedzki: (1.1) sol ; (1.2) sol ; (1.4) sol tahitański: (1.1) mahana turecki: (1.1) güneş tuvalu: (1.1) lā tybetański: (1.1) ཉི་མ, ཉི ukraiński: (1.1) сонце ; (1.2) сонце uzbecki: (1.1) quyosh waloński: (1.1) solo wepski: (1.1) päiväine węgierski: (1.1) nap wilamowski: (1.1) zunn , zun ; (1.2) zunn , zun ; (1.4) zunn , zun włoski: (1.1) sole zachodnioflamandzki: (1.1) zunne