cyganić ()
czasownik przechodni niedokonany ( ocyganić, scyganić, wycyganić) (1.1) świadomie podawać informacje niezgodne z prawdą; zatajać fakty (1.2) postępować w sposób nieuczciwy, oszukiwać lub manipulować, często w celu uzyskania korzyści materialnych czasownik nieprzechodni niedokonany (2.1) oddawać się rozpuście, prowadzić się niemoralnie czasownik zwrotny niedokonany cyganić się ( brak) (3.1) prowadzić życie w sposób właściwy Cyganom bądź cyganerii
(1-2) (3)
(1.1) W radiu muszą cyganić, i tyle. Z sufitu biorą te dane. (1.1) Pogrom, który autor wiersza zamierza opowiedzieć, wydaje się jemu samemu tak nieprawdopodobnym i niemożliwym, że w obawie, by go nie posądzono o kłamstwo, zastrzega się, iż pisze samą prawdę i nic nie cygani. (1.1) Mówić to mogła dużo, cygani jak najęta. (1.2) – Wójt od lat nas cygani, to biały rasista - to jeszcze w miarę cenzuralne słowa, jakie można usłyszeć o Pazdanie. (1.2) W budżetach cyganić już nie można, bo się potem daje sprawozdanie z wykonania. (1.2) Zrobimy taką uchwałę, że jak jeno który żyd będzie cyganił i nie da gospodarzowi za zboże tyle, co się patrzy, to go zara wsadzim na dwadzieścia i cztery godzin do haresztu… (2.1) Tu Sawa wściekły wrzasnął: „Ty wyrodna!Z pierwszem szlachcicem cyganisz na jarze!“ (3.1) Miast cnotliwie w domu spać,Co też jest rzecz miła,Poetycka młoda braćTu się cyganiła.
(1.1) cyganić jak najęty • cyganić jak z nut • cyganić aż się (za kimś) kurzy • cyganić w żywe oczy (1.2) cyganić w kartach / interesach / handlu
(1.1) kłamać, łgać, okłamywać, mówić nieprawdę, bujać, kitować, picować, szklić (1.2) oszukiwać, kręcić, matać, mataczyć, szachrować, kantować, machlować, kiwać, szwindlować; machlarzyć, szwabić, szybalić, wichlarzyć, wichłać, wić
Cygan /, cygan , cyganka , cyganek , cyganeria , cyganienie cygański pocyganić , scyganić , wycyganić , ocyganić
Słowo to w ujęciu chronologicznym notowane jest w polszczyźnie co najmniej od 1745 roku. Jego rozwój semantyczny oparty jest na mechanizmie stereotypizacji. Słowo to odzwierciedla negatywną ocenę zachowań przypisywanych historycznie społeczności romskiej, którą obarczano dawniej mitem złodziei i oszustów
Czasownik jest niezwykle żywotny w polskiej dialektologii. Jego formy odnotowano m.in. na Śląsku Cieszyńskim, na Pogórzu (gwara Bugaja i Draganowej), w Małopolsce, w regionie opoczyńskim oraz w Borach Tucholskich.