Od bogini Minerwy, która pojawia się przebrana za pasterza, Ulisses dowiaduje się, że jest w Itace, i jest powiedziane o „niezmiennej stałości cnotliwej Penelopy” w obliczu uporczywego natręctwa jej zalotników. Minerwa obiecuje wynieść Ulissesa z powrotem na tron, jeśli zastosuje się do jej rady; każe mu się ukryć i zmienia go w starca. Ulisses idzie szukać swojego lojalnego sługi Eumete, podczas gdy Minerwa wyrusza na poszukiwanie Telemacha, syna Ulissesa, który pomoże ojcu odzyskać królestwo. Po powrocie do pałacu Melanto na próżno próbuje przekonać Penelopę do wyboru jednego z zalotników. W zalesionym gaju Eumete, wygnanym z dworu przez zalotników, rozkoszuje się duszpasterskim życiem, pomimo wyszydzania do przez Iro, pasożytniczego naśladowcy. Gdy przegnano już szydercę, wchodzi Ulisses przebrany za żebraka i zapewnia Eumete, że jego pan, król, żyje i powróci. Eumete jest uradowany.