thumb|300px|Imperium Mongolskie w roku 1207, wkrótce po podbiciu przez Czyngis-chana Wyżyny Mongolskiej, wraz z zaznaczonymi terytoriami poszczególnych plemion Wyżyny. W prawym górnym rogu Mongołowie (Khamag Mongol) i ich rody Mongołowie – plemię mongolskie, które na przełomie XII i XIII wieku podbiło inne ludy Wyżyny Mongolskiej, odtąd od jego nazwy zbiorczo określane Mongołami. Jednocześnie język którym mówiło plemię Mongołów, wspólny z innymi plemionami Wyżyny, zaczął być nazywany językiem mongolskim.
Pochodzenie i wczesna historia Prawdopodobnie pierwsza wzmianka na temat Mongołów znajduje się w chińskiej oficjalnej historii dynastii Tang, skompilowanej pod koniec X wieku, w której w związku z wydarzeniami z VIII stulecia wspomina się o "Mengwu" (蒙兀), mających stanowić odłam Shiwei i mieszkających na wschód od Wielkiego Chinganu. Przyjmuje się, że "Mengwu" reprezentuje formę Monggu[-ul]. Ta identyfikacja nie jest jednak pewna, w szczególności została ona zakwestionowana przez Lidię Wiktorową, która w "Mengwu" widzi oddanie nazwy klanu Mangkut. W późniejszych źródłach chińskich Mongołowie nazywani są "Menggu" (蒙古). Pod tą nazwą pojawiają się oni w roku 1084 jako jedno z najbardziej oddalonych plemion płacących trybut kitańskiej dynastii Liao.