Analiza Dramat został oparty na legendzie o świętym Cyprianie i świętej Justynie, męczennikach rzymskich zamordowanych za czasów cesarza Dioklecjana w 304 roku. Autor rozwija w nim obydwa motywy faustowskieː paktu z diabłem i pokus życiowych. Utwór należy do najpiękniejszych dramatów Calderóna, choć nie jest wolny od barokowej przesady. Poeta łączy w nim przejrzystość wykładu naczelnej myśli przewodniej z głębokim liryzmem. Głównym przesłaniem dramatu jest nauka o wolnej woli, temat niezwykle ważny dla dramatopisarzaː człowiek ma swobodę wyboru między dobrem a złem i może, opanowując swe popędy i namiętności, dostąpić życia wiecznego. Artyzm Calderóna pozwala odczuć całą siłę targających Justyną namiętności w scenie kuszenia z aktu II, kiedy cała natura w niepokojący sposób sprzysięga się przeciw bohaterce. Ostatecznie jednak Justyna przeciwstawia się Diabłu, który pokonany wołaː Zwyciężyłaś, niewiasto, zwyciężyłaś, / nie dając się zwyciężyć. Cyprian przeżywa wstrząs, odkrywając, że zamiast ciała ukochanej ściska podsuniętego mu przez Diabła kościotrupa. Rozczarowanie pozwala mu otrząsnąć się ze złudzeń.