Słowo „pamięć” w nazwie muzeum odnosi się do misji placówki, którą jest zachowanie ciągłości pamięci o polskim doświadczeniu SybiruSybir. Pamięć. Muzeum, Muzeum Pamięci Sybiru, Białystok 2021, s. 9..
Historia W 2010 roku władze miejskie Białegostoku wydzieliły z kompleksu przedwojennych magazynów wojskowych dwuhektarową działkę z przeznaczeniem na budowę przyszłego Muzeum Pamięci SybiruSybir. Pamięć. Muzeum, Muzeum Pamięci Sybiru, Białystok 2021, s. 64.. W Muzeum Wojska w Białymstoku powstał wtedy Dział Badań Zsyłek i Deportacji. W 2012 roku zespół kierowany przez architekta Jana Kabaca opracował dokumentację projektową budowy siedziby, a w 2014 roku rozstrzygnięto konkurs na przygotowanie scenariusza i aranżacji wystawy stałej Muzeum Pamięci Sybiru – wygrała go belgijska firma TEMPORA S.A. Z końcem 2016 roku zakończono wstępny etap prac budowlanych polegających na przygotowaniu terenu i głównych instalacji, a 1 stycznia 2017 roku otwarto samodzielne Muzeum Pamięci Sybiru. 18 kwietnia 2018 roku podpisano umowę na wykonanie głównego etapu budowy siedziby Muzeum. 19 czerwca 2019 roku firma Deko-Bau Sp. z o.o. wygrała konkurs na budowę wystawy stałej.