Gatunek oportunistyczny – gatunek o niskim poziomie specjalizacji, mogący żyć w różnych siedliskach i łatwo przystosowujący się do zmian warunków środowiskowych.
Organizm oportunistyczny jest ogólnie definiowany jako gatunek, który może żyć i dobrze się rozwijać w zmiennych warunkach środowiskowych, i pobierać pokarm z wielu różnych źródeł żywności (oportunizm pokarmowy, nazywany też żywieniowym lub żerowiskowym), lub może szybko skorzystać z dogodnych warunków, gdy się pojawiają, ponieważ jest behawioralnie wystarczająco elastyczny. Takie gatunki mogą na przykład odłożyć reprodukcję lub pozostawać w stanie uśpienia, dopóki warunki nie umożliwią im rozwoju i reprodukcji (oportunizm rozrodczy). Gatunki oportunistyczne są zdolne do wykorzystywania zmiennych, niemożliwych do przewidzenia lub przejściowych środowisk i zazwyczaj mają dużą zdolność rozprzestrzeniania się i szybkiego tempa wzrostu populacji (gatunki inwazyjne, gatunki pionierskie). Przykładowymi oportunistami żywieniowymi są: lis rudy, dzik, kruk, babka łysa, trawianka, czy kurek czerwony.