Niektóre gatunki określa się jako oportunistyczne z ekologicznego punktu widzenia. Ten typ gatunków oportunistycznych nie zależy od konkretnego siedliska i jest raczej związany z konkurencją międzygatunkową, lepiej przeciwstawia się dokonywanym przez człowieka modyfikacjom środowiska i może kolonizować wiele różnych środowisk, również sztucznych, takich jak miasta.
Oportunistyczne zachowania zwierząt są powszechnie spotykane w przyrodzie. Są one badane w takich dyscyplinach biologicznych jak biologia ewolucyjna, ekologia, epidemiologia i etiologia, w których nie stosuje się moralnych lub osądowych wydźwięków.
W mikrobiologii oportunizm odnosi się do zdolności normalnie niepatogennego mikroorganizmu do działania jako patogen w pewnych okolicznościach. Oportunistyczne mikroorganizmy (takie jak bakterie, wirusy, grzyby i pierwotniaki) to takie, które podczas inwazji na organizm gospodarza mogą powodować w nim infekcję, ale wywołują prawdziwą chorobę tylko wtedy, gdy naturalne mechanizmy obronne, odporność lub układ immunologiczny organizmu gospodarza jest obniżony.