Instytucje prawne można porównywać ze względu na różne czynniki, głównie spełniana przez nie funkcja, ale również geneza, treść, forma. Komparatystyka instytucji prawnych może służyć celom propagandowym, politycznym i ideologicznym. W ubiegłym wieku doszło do przełamywania oporów polityczno-ideologicznych z udziałem porównywania instytucji prawnych w różnych ustrojach politycznych. Obecnie zwolennicy ortodoksji politycznej przyjmują porównywanie instytucji prawnych związanych z różnymi ustrojami politycznymi z niechęcią.
Komparatystyka myśli prawnej Często traktowana jako część komparatystyki myśli politycznej. Przede wszystkim porównywana z praktyką prawniczą i polityką prawa. Podział prawa na gałęzie prawa ułatwia porównywanie form myśli prawnej. Prawoznawstwo powszechnie klasyfikuje się na trzy dyscypliny: teoretyczne, dogmatyczne i historyczne. Porównywanie form myśli prawnej należących do teoretycznych dyscyplin prawoznawstwa, stawia komparatystykę na wysokich szczeblach ogólności- jest to komparatystyka abstrakcyjna. Natomiast komparatystyka form myśli pozostawia komparatystykę na niższych szczeblach ogólności.