Nie każdy wynik abstrakcyjnej komparatystyki form myśli prawnej prowadzi do tworzenia obowiązującego prawa, tak jak nie każde obowiązujące prawo staje się przedmiotem refleksji komparatystycznej.
Komparatystyka systemów prawa System prawa w tym przypadku oznacza ogół obowiązujących w danym czasie norm prawnych określonego państwa i opinii doktryny na ten temat. Nauka o polityce traktuje systemy prawne jako części systemów politycznych, w związku z tym porównywanie systemów prawnych należy zarówno do komparatystyki prawnej i komparatystyki politycznej. Systemy prawne mogą być porównywane ze sobą pod różnymi względami, np. statycznym i dynamicznym lub strukturalnym i treściowym. Komparatystyka systemów prawa wiąże się z kilkoma trudnościami, takimi jak: zakresach terytorialnych, czasowych i przedmiotowych, regułach usuwania sprzeczności norm, określaniu zupełności systemów prawnych, zasadach hierarchicznej budowy. Komparatystyka systemów prawa związana jest z komparatystyką norm, gałęzi i instytucji prawa. W wielu przypadkach poszukuje się związków charakteru systemu prawnego z cechami ustroju politycznego. Pod adresem systemów prawnych wysuwane są postulaty, które mają na celu nadanie im cech systemów wzorcowych, wręcz idealnych, są traktowane jako kryteria komparatystyki systemów prawnych.