Olexa Borkaňuk (, Ołeksa Ołeksijowycz Borkaniuk, , Aleksiej Aleksiejewicz Borkaniuk; ur. 16 stycznia 1901 w Jasinie, zm. 3 października 1942 w Budapeszcie) – ukraiński i czechosłowacki działacz komunistyczny, radziecki partyzant i działacz podziemia uhonorowany pośmiertnie tytułem Bohatera Związku Radzieckiego (1965).
Życiorys Urodził się w biednej huculskiej rodzinie. Skończył 4 klasy szkoły wiejskiej i szkołę handlową w Mukaczewie, później studiował w Akademii Handlowej w Użhorodzie. W wieku 15 lat związał się z ruchem rewolucyjnym, w 1924 wstąpił do komunistycznej młodzieżówki, a w 1925 do KPCz. Na polecenie KC KPCz został wysłany do ZSRR, gdzie od 1926 do 1929 studiował na Uniwersytecie im. Artioma w Charkowie, a na początku 1929 jako aktywny komunistyczny polityk został przyjęty do WKP(b). We wrześniu 1929 powrócił do Zakarpacia, w październiku 1929 objął funkcję przewodniczącego Krajowego Komitetu Komsomołu i redaktora odpowiedzialnego wydawanej po ukraińsku gazety „Pracjujucza Mołod'”, a w lutym 1931 redaktora gazety „Karpatśka Prawda”. W 1934 został I sekretarzem Zakarpackiego Krajowego Komitetu KPCz, w 1935 wybrano go posłem do czechosłowackiego parlamentu i delegatem na VII Kongres Kominternu.