Pod koniec czerwca 1945 partia liczyła ponad 200 000 członków, którzy w większości byli powiązani z konspiracyjnym SL „Roch” lub Batalionami ChłopskimiMarek Łatyński, Nie paść na kolana. Szkice o opozycji lat czterdziestych, wyd. II rozszerzone, Wrocław 2002, Wyd. Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum, s. 383.. W kierownictwie SL za kierunkiem tym opowiadał się prezes stronnictwa Stanisław Bańczyk, a także m.in. Anna Gadzalanka i Bolesław Ścibiorek.

W sierpniu 1945, wobec odrzucenia przez Radę Naczelną SL propozycji zjednoczenia z Polskim Stronnictwem Ludowym, partię opuściło i zgłosiło akces do niezależnego PSL 80% członków.

W dniach 27–29 listopada 1949 SL połączyło się z Polskim Stronnictwem Ludowym, spacyfikowanym po ucieczce zagrożonego aresztowaniem przez UB Stanisława Mikołajczyka przez współpracujących z PPR działaczy stronnictwa (którego liderami byli Józef Niećko czy Czesław Wycech), tworząc satelickie wobec PZPR Zjednoczone Stronnictwo Ludowe.

Struktura i działacze