Związek Polskiego Nauczycielstwa Ludowego (albo Krajowy Związek Nauczycielstwa Ludowego) – postępowa organizacja nauczycielska działająca na terenie Galicji w latach 1905-1919

Powstanie W 1903 r. przy krakowskim oddziale Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego powstało Towarzystwo Nauczycieli Szkół Ludowych i Wydziałowych (TNSLiW) z prezesem Stanisławem Nowakiem na czele. Liczyło początkowo 90 osób ale ich liczba szybko rosła i w 1905 wynosiła już 270 członkówHarabasz Leon, U źródeł zawodowego ruchu nauczycielskiego w Galicji, „Przegląd Historyczno-Oświatowy”, 1969, nr 4, s. 497-516. 12 listopada 1905 roku na naradzie ponad 500 nauczycieli w krakowskim Towarzystwie Pedagogicznym postanowiono utworzyć jedna zawodową organizację nauczycielstwa ludowego w Galicji, a realizację tego przedsięwzięcia powierzono zarządowi krakowskiego TNSLiW). Powołany przezeń oddzielny komitet na czele ze Stanisławem Nowakiem wydał 29 listopada specjalną odezwę do całego nauczycielstwa Galicji bez różnicy narodowości i przesłał ją do wszystkich szkół. W odezwie przedstawiono bardzo trudną sytuację materialno-społeczną nauczycieli oraz postawiono problemy, które należy przedyskutować.